Artikel 50 Aw: Overgangsrecht dat is uitgewerkt

Dit nummer is al op 7 januari 1973 vervallen. Het hoorde bij de overgangs- en slotbepalingen van de Auteurswet, het deel van de wet dat regelt wat er gebeurt met situaties die onder een eerdere regeling zijn ontstaan. Zulke bepalingen hebben een houdbaarheidsdatum: zijn alle gevallen waarvoor ze zijn geschreven afgewikkeld, dan kunnen ze weg.

Waarvoor overgangsrecht dient

Als een wet verandert, zijn er altijd situaties die al liepen. Een contract dat is gesloten onder de oude regels, een werk dat onder een eerder regime is gepubliceerd, een termijn die al was gaan lopen. Overgangsrecht zegt welke regels op die gevallen van toepassing blijven en vanaf wanneer de nieuwe regels het overnemen.

Het bijzondere van zulke bepalingen is dat ze zichzelf overbodig maken. Naarmate de tijd verstrijkt, raken de gevallen waarop ze zien uitgeput. Op enig moment stelt de wetgever vast dat er niets meer te overbruggen valt en schrapt hij de bepaling. Dat is hier meer dan vijftig jaar geleden gebeurd.

Wanneer een oude bepaling toch nog telt

Voorzichtigheid blijft geboden bij auteursrecht, want de termijnen zijn lang. Het recht loopt volgens artikel 37 Aw door tot zeventig jaar na het overlijden van de maker, en een uitgave uit de jaren dertig kan dus nog steeds beschermd zijn. Toch is de kans klein dat een overgangsbepaling die in 1973 al kon verdwijnen vandaag nog iets beslist: juist omdat zij was uitgewerkt, is zij geschrapt.

Een voorbeeld

Een erfgenaam vindt in een nalatenschap een uitgeversovereenkomst uit de jaren zestig met een verwijzing naar dit nummer. Die verwijzing zegt vandaag niets meer. Wil de erfgenaam weten wat hij met het werk mag, dan zijn de gewone regels bepalend: wie het auteursrecht heeft, hoe lang het nog duurt en wat er destijds contractueel is overgedragen.

In de praktijk

• Lees een oud contract naar zijn bedoeling. Een verwijzing naar een verdwenen bepaling maakt de afspraak niet ongeldig, maar geeft er ook geen inhoud meer aan.
• Bepaal eerst het moment. Bij oude dossiers is de eerste vraag altijd wanneer de handeling plaatsvond; dat bepaalt welke wettekst u erbij pakt.
• Kijk niet naar de leegte maar naar de rest. Wat er nu geldt over het toepassingsgebied van de wet staat in artikel 47 Aw en in de artikelen die daarop volgen.