Artikel 16f Aw: Opgaveplicht van fabrikant en importeur

Wie de thuiskopievergoeding moet betalen, moet ook laten zien waarover. Dit artikel legt de fabrikant en de importeur twee plichten op: opgeven hoeveel voorwerpen zij hebben gemaakt of ingevoerd, en op verzoek de administratie laten inzien die nodig is om de vergoeding vast te stellen.

Een heffing die alleen op zelfrapportage rust, is een heffing die je kunt ontlopen door niets te melden. De incasserende organisatie kan niet zelf in magazijnen kijken; zij is afhankelijk van cijfers en onderliggende stukken van de betalingsplichtige. Deze bepaling maakt van die afhankelijkheid een afdwingbaar recht.

Opgave: onverwijld of binnen een afgesproken tijdvak

De hoofdregel is: onverwijld opgeven. Partijen mogen daarvan afwijken door met de aangewezen organisatie een tijdvak af te spreken; welke periode dat is, laat de wet aan hen over. Wie zo'n afspraak heeft, houdt zich daaraan. Wie er geen heeft, kan niet rustig afwachten tot hem iets gevraagd wordt.

Inzage in de bescheiden

Daarnaast kan de organisatie stukken opvragen. De maatstaf is functioneel: het gaat om die bescheiden waarvan kennisneming noodzakelijk is om vast te stellen óf er betaald moet worden en hoeveel. Dat is geen vrijbrief voor een volledig boekenonderzoek van het hele bedrijf, maar het reikt wel verder dan het overzicht dat de betalingsplichtige zelf heeft opgesteld — denk aan inkoopfacturen, invoerdocumenten en voorraadadministratie.

Voorbeeld

Een importeur van geheugenkaarten geeft elk kwartaal aantallen door. De organisatie ziet dat de opgegeven aantallen sterk zijn gedaald terwijl de omzet gelijk bleef, en vraagt de invoerdocumenten op. Weigert de importeur die te tonen, dan schendt hij deze verplichting: nakoming kan worden gevorderd, en de weigering werkt in een procedure over de verschuldigde vergoeding in zijn nadeel.

In de praktijk

• Richt je administratie in op de heffing. Aantallen per productgroep, per periode, met invoer- en uitvoerdocumenten erbij.
• Denk aan de uitvoer. Op grond van artikel 16c Aw vervalt de betalingsplicht als je een voorwerp weer uitvoert, maar dan moet je dat wel kunnen aantonen.
• Verkopers vallen hier niet onder, maar hebben hun eigen inzageplicht in artikel 16ga Aw. Een schakel verderop in de keten kan dus alsnog met vragen te maken krijgen.
• Wees zuinig met bedrijfsgevoelige gegevens. Lever wat nodig is voor de vaststelling, en maak bezwaar tegen verzoeken die daar duidelijk buiten vallen.

Loopt het uit op een geschil over de vergoeding zelf, dan is op grond van artikel 16g Aw uitsluitend de rechtbank Den Haag in eerste aanleg bevoegd. Ook dat is een reden om de opgave zorgvuldig en aantoonbaar te doen: een goed gedocumenteerde opgave is de goedkoopste vorm van verweer.