Artikel 29b Aw: Sleutelen aan rechteninformatie

Dit artikel beschermt de digitale labels die aan een werk hangen: de gegevens waaruit blijkt om welk werk het gaat, wie de maker of rechthebbende is en onder welke voorwaarden het mag worden gebruikt. Wie zulke elektronische informatie opzettelijk en zonder daartoe gerechtigd te zijn verwijdert of wijzigt, handelt onrechtmatig. Hetzelfde geldt voor wie werken waaruit die informatie op ongeoorloofde wijze is gehaald of waarin zij is gewijzigd, verspreidt, ter verspreiding invoert, uitzendt of anderszins openbaar maakt.

Zonder die labels wordt handhaving vrijwel onmogelijk. Een foto zonder maker- en licentiegegevens dwaalt binnen een week door honderden pagina's, en niemand kan meer nagaan waar zij vandaan komt of wat er is afgesproken. Door het weghalen van de informatie zelf onrechtmatig te maken, beschermt de wet de vindbaarheid van de rechthebbende.

Wat onder rechteninformatie valt

Het gaat om alle informatie die door de maker of zijn rechtverkrijgende is verstrekt en die verbonden is met een verveelvoudiging van het werk of bij de openbaarmaking bekend wordt gemaakt. Zij moet dienen ter identificatie van het werk of van de rechthebbende, of gaan over de voorwaarden voor het gebruik. Ook de cijfers en codes waarin die informatie is vervat, vallen eronder. In de praktijk gaat het om zaken als ingebedde bestandsgegevens bij een foto, een licentiecode in een bestand of een identificatienummer bij een muziekopname.

De drempels die het artikel inbouwt

Niet elke verdwenen credit levert een schending op. Er moet aan een aantal voorwaarden zijn voldaan:

• Opzet. Het verwijderen of wijzigen moet opzettelijk gebeuren. Informatie die per ongeluk sneuvelt bij een technische bewerking valt buiten het artikel.
• Zonder recht. Wie op grond van een afspraak met de rechthebbende gegevens mag aanpassen, handelt niet zonder daartoe gerechtigd te zijn.
• Wetenschap van het gevolg. Je moet weten of redelijkerwijs behoren te weten dat je daarmee aanzet tot inbreuk, of inbreuk mogelijk maakt, vergemakkelijkt of verbergt.

Die laatste voorwaarde is het scharnierpunt. Het artikel straft niet het schoonpoetsen van een bestand op zichzelf, maar het schoonpoetsen dat de weg vrijmaakt voor ongeoorloofd gebruik of dat sporen uitwist.

Een voorbeeld: een fotograaf levert beelden aan met ingebedde gegevens over zijn naam en de toegestane gebruiksduur. Een marketingbureau haalt die gegevens er met een script uit voordat het de beelden doorzet naar een reeks klanten, zodat niemand kan zien dat de licentie na een jaar afliep. Dat is precies het gedrag waarop dit artikel ziet: de informatie wordt bewust weggehaald en dat maakt verder gebruik zonder toestemming mogelijk en moeilijk te traceren.

In de praktijk

• Voor de maker. Vul de gegevens in je bestanden voordat je levert, en leg vast welke informatie erin zat. Een aanleverbestand met de oorspronkelijke gegevens is later je bewijs.
• Voor de maker. Neem in je leveringsvoorwaarden op dat de afnemer de meegeleverde informatie in stand houdt en meestuurt bij doorlevering.
• Voor de gebruiker. Controleer je verwerkings- en publicatieproces: veel systemen strippen bestandsgegevens standaard bij het uploaden of verkleinen, dus regel dat die informatie behouden blijft. Verwijder nooit bewust een aanduiding van de maker of van de gebruiksvoorwaarden om een discussie voor te zijn; dat werkt in een procedure zwaar tegen je.

De reproducties van werken waarop dit artikel ziet, kunnen op grond van artikel 28 Aw ook worden opgeëist of vernietigd. Daarnaast blijft het recht van de maker op naamsvermelding uit artikel 25 Aw zelfstandig gelden: het weghalen van credits kan dus tegelijk een schending van zijn persoonlijkheidsrechten opleveren.