Artikel 45g Aw: Je filmbijdrage apart uitbrengen

Een maker houdt het auteursrecht op zijn eigen bijdrage als die los van de film een zelfstandig werk vormt. Hij mag die bijdrage na voltooiing van de film ook apart openbaar maken en verveelvoudigen, mits hij daarmee de exploitatie van de film geen schade toebrengt.

Zo blijven twee belangen in balans. De maker kan zijn eigen werk blijven gebruiken, op een album, in een tentoonstelling of in zijn portfolio. De producent hoeft niet te dulden dat er naast zijn film een concurrent van die film ontstaat.

Wanneer is een bijdrage scheidbaar

Scheidbaar is een bijdrage die ook buiten het filmwerk als zelfstandig werk kan bestaan. Denk aan een lied dat voor de film is geschreven, of aan tekeningen die als ontwerp voor een animatiefilm zijn gemaakt en ook los als tekening kunnen worden getoond. Een bijdrage die alleen in het filmwerk zelf bestaat en zich er niet als zelfstandig werk uit laat lichten, valt buiten deze regel; voor zo'n bijdrage gelden de algemene bepalingen van de filmregeling.

Pas na voltooiing

De bevoegdheid om de bijdrage los openbaar te maken en te verveelvoudigen geldt vanaf het tijdstip dat artikel 45c Aw aanwijst: het moment waarop het filmwerk als voltooid geldt. Voor de periode daarvóór geeft dit artikel de maker die bevoegdheid niet. Het eerste deel van de bepaling, het behoud van het auteursrecht op de scheidbare bijdrage, is niet aan dat tijdstip gebonden.

Geen schade aan de exploitatie

Ook na voltooiing geldt een voorwaarde: het losse gebruik mag de exploitatie van het filmwerk niet schaden. Dat is een open norm; de wet noemt geen nadere criteria, en of er schade is, hangt af van de omstandigheden van het geval. Het gaat om nadeel voor de exploitatie van het filmwerk zelf, dus voor de verdere vertoning en verspreiding ervan, en niet om elk ongemak dat de producent van het losse gebruik ondervindt.

Ook hier kan schriftelijk anders worden afgesproken, zowel ruimer als beperkter. Partijen kunnen bijvoorbeeld afspreken dat losse exploitatie gedurende een bepaalde periode niet is toegestaan, of juist dat de maker zijn bijdrage vrij mag tonen aan toekomstige opdrachtgevers. Zonder schriftelijke afspraak gelden de regels van dit artikel.

Een voorbeeld. Een componist schrijft de muziek voor een speelfilm, die inmiddels voltooid is en in de zalen draait. Wil hij de stukken op een eigen album zetten, dan mag dat in beginsel: de muziek is een scheidbaar werk waarop hij het auteursrecht houdt. Brengt hij het album uit met beelden en de titel van de film op de hoes, zodat het publiek denkt de film zelf in huis te halen, dan kan de producent zich erop beroepen dat dit de exploitatie van de film schaadt.

In de praktijk

• Voor makers: bewaar je bijdrage in een zelfstandige vorm en wacht met los uitbrengen tot de film voltooid is in de zin van artikel 45c Aw.
• Voor producenten: wil je losse exploitatie tegenhouden of aan een periode binden, regel dat schriftelijk; zonder afspraak geldt alleen de open schadenorm.
• Voor beide: houd het onderscheid tussen de film en de losse bijdrage zichtbaar in de presentatie, zodat bij het publiek geen verwarring ontstaat over wat het in handen krijgt.