Artikel 12c Aw: Directe aanlevering van omroepsignalen

Wanneer een omroeporganisatie haar programmadragende signalen rechtstreeks aanlevert bij de partij die de uitzending verzorgt, en zij die signalen niet gelijktijdig ook zelf uitzendt, is er sprake van één openbaarmaking. Beide partijen zijn dan verantwoordelijk voor hun eigen bijdrage aan die ene handeling.

Openbaarmaking is de handeling waarmee een werk aan het publiek beschikbaar komt; daarvoor is toestemming van de rechthebbende nodig. Bij het klassieke model zond de omroep zelf uit en gaf een kabelexploitant dat signaal daarnaast door aan zijn abonnees. Bij directe aanlevering, ook wel directe injectie genoemd, ontbreekt die eerste zelfstandige uitzending: het signaal gaat rechtstreeks van de omroep naar de distributeur en pas daar het publiek in.

Waarom de wet dit apart regelt

Zonder deze bepaling zou onduidelijk zijn of er twee openbaarmakingen achter elkaar plaatsvinden of maar één, en wie daarvoor moet betalen. Als er twee zouden zijn, zouden rechthebbenden twee keer kunnen incasseren voor wat het publiek als één programma ziet. Als er maar één zou zijn zonder verdere regeling, zou een van beide schakels buiten schot kunnen blijven. De wet kiest een tussenweg: één openbaarmaking, met een gedeelde verantwoordelijkheid.

Wat gedeelde verantwoordelijkheid betekent

Ieder is aansprakelijk voor zijn eigen bijdrage. De omroeporganisatie levert de inhoud en de signalen aan, de distributeur brengt die bij het publiek. Beiden hebben voor hun deel toestemming nodig van de rechthebbenden op de werken in het programma. In de onderlinge verhouding leggen partijen daarom meestal contractueel vast wie welke rechten regelt en wie welke vergoedingen draagt, met een vrijwaring voor het geval de ander zijn deel niet blijkt te hebben afgedekt.

De voorwaarde die vaak wordt overzien

De regeling geldt alleen als de omroep de signalen niet zelf gelijktijdig uitzendt. Zendt de omroep ook zelfstandig uit en geeft een ander dat signaal daarnaast door, dan valt de situatie buiten dit artikel en moet de doorgifte langs de gewone regels over openbaarmaking worden beoordeeld. Bij het opzetten van een distributieketen is dat feitelijke onderscheid dus bepalend.

In de praktijk

Een regionale zender levert zijn programmasignaal via een vaste verbinding aan een netwerkaanbieder die het bij abonnees op het scherm brengt; zelf zendt de zender niets uit. In de licentieonderhandeling met de rechthebbenden op de gebruikte muziek en beelden kunnen die zich tot beide partijen wenden. Heeft de netwerkaanbieder niets geregeld omdat hij ervan uitging dat de zender dat deed, dan is dat geen verweer.

• Voor omroepen en distributeurs: leg in het aanleveringscontract vast wie welke rechten clearet, welke vergoedingen wie draagt en hoe je elkaar vrijwaart.
• Voor rechthebbenden: breng in kaart hoe de keten technisch loopt voordat je aanspraak maakt; de vraag of de omroep zelf uitzendt bepaalt welke regels gelden.
• Voor beide: houd de afspraken actueel wanneer de techniek verandert, bijvoorbeeld als een lineair kanaal ook via internet beschikbaar komt.