Artikel 29d Aw: Lichter regime voor jonge platforms

Nieuwe en kleine platforms krijgen hier een lichter regime dan het strenge stelsel van artikel 29c Aw. Wie zijn dienst korter dan drie jaar in de Europese Unie of de Europese Economische Ruimte aanbiedt en een jaaromzet van minder dan tien miljoen euro heeft, hoeft niet te voldoen aan de zware plicht om gemelde werken preventief buiten de deur te houden.

De gedachte erachter is eenvoudig. Herkenningstechniek en licentieonderhandelingen kosten veel geld. Zou elk beginnend platform daaraan moeten voldoen, dan blijft de markt voorbehouden aan de bestaande grote spelers. Tegelijk mag de maker niet rechteloos zijn: de meldplicht blijft in alle varianten overeind.

Twee drempels tegelijk

De verlichting geldt alleen als aan beide voorwaarden is voldaan. Bestaat de dienst langer dan drie jaar, dan vervalt zij, ook bij een kleine omzet. Schiet de omzet over de grens van tien miljoen euro, dan vervalt zij eveneens, ook al is de dienst nog jong. De teller loopt vanaf het moment dat de dienst binnen de Europese Unie of de Europese Economische Ruimte wordt aangeboden, niet vanaf de oprichting van de vennootschap.

Wat het jonge platform wel moet doen

Twee verplichtingen blijven staan. Het platform moet zich naar beste vermogen inspannen om toestemming van rechthebbenden te krijgen: contact zoeken met collectieve beheersorganisaties en met partijen van wie het materiaal veel wordt geüpload. En het moet na een voldoende onderbouwde melding het aangewezen werk snel verwijderen of ontoegankelijk maken. Wie dat allebei aantoont, is niet aansprakelijk voor de inbreuk.

De extra eis bij veel bezoekers

Het tweede lid legt er een schijf bovenop. Trekt een jonge, kleine dienst gemiddeld meer dan vijf miljoen unieke bezoekers per maand, gemeten over het vorige kalenderjaar, dan is verwijderen op melding niet meer genoeg. Zo'n platform moet zich daarnaast naar beste vermogen inspannen om te voorkomen dat de gemelde werken later opnieuw opduiken. Het bouwt dus wel iets van een herkenningsmechanisme, maar alleen voor werken die daadwerkelijk zijn gemeld.

Ook hier geldt het proportionaliteitsbeginsel: er wordt gekeken naar het type, het publiek en de omvang van de dienst, naar het soort werken dat gebruikers plaatsen, en naar de vraag of er passende en betaalbare middelen beschikbaar zijn. Een tekstplatform wordt niet afgerekend op techniek die alleen voor muziekherkenning bestaat.

In de praktijk

Een voorbeeld: twee ontwerpers beginnen een platform waarop gebruikers korte animaties delen. In het tweede jaar draaien zij ruim onder de omzetgrens, maar de dienst groeit hard. Zolang zij licenties proberen te regelen en meldingen snel afhandelen, lopen zij geen aansprakelijkheid. Zodra het bezoekersgemiddelde over vijf miljoen per maand gaat, moeten zij gemelde animaties ook actief buiten de deur houden; na drie jaar geldt het volledige regime van artikel 29c Aw.

• Voor de start-up: houd bij wanneer de dienst in de Europese Unie live ging, en bewaar de omzet- en bezoekcijfers per kalenderjaar. Op die getallen rust je hele verweer.
• Voor makers: onderzoek eerst welk regime geldt voordat je een platform aanspreekt. Bij een jonge, kleine dienst is een melding zonder eerdere melding vrijwel altijd de eerste stap.
• Voor beide partijen: leg de afhandelingstermijn van meldingen vast in de voorwaarden. Wat 'snel' is, wordt bij een geschil de kern van de discussie.