Artikel 47c Aw: Ondersteunende onlinediensten van omroepen

Een omroep die zijn programma's ook online zet, bereikt daarmee publiek in alle landen. Dit artikel bepaalt dat zo'n aanbod voor het auteursrecht wordt geacht alleen in Nederland plaats te vinden, als de omroeporganisatie hier haar hoofdvestiging heeft. De omroep hoeft de rechten dan niet per land te klaren, maar één keer.

De achtergrond is praktisch. Zolang elk land zijn eigen recht op dezelfde onlinedienst toepaste, was het klaren van rechten voor een klein taalgebied zo duur dat omroepen hun diensten simpelweg buiten de landsgrenzen afsloten. De wetgever kiest daarom voor een fictie over de plaats van handeling: één land, één set rechten. Tegenover die vereenvoudiging staat dat de vergoeding wel moet meebewegen met het werkelijke bereik.

Voor welke programma's het geldt

De regel is bewust smal. Voor radioprogramma's geldt zij onbeperkt. Voor televisie geldt zij alleen voor nieuws- en actualiteitenprogramma's en voor programma's die volledig door de omroeporganisatie zelf zijn gefinancierd. Ingekochte series, films en coproducties vallen er dus buiten, want daarbij is de verkoop per land nu juist het verdienmodel. Televisie-uitzendingen van sportevenementen zijn uitdrukkelijk uitgezonderd, ook als ze aan de overige voorwaarden voldoen.

De dienst moet bovendien door of onder controle en verantwoordelijkheid van de omroep worden uitgevoerd. Zet een andere partij hetzelfde materiaal online voor eigen rekening, dan gaat deze regel niet op. De reproducties die technisch nodig zijn om de dienst aan te bieden en te gebruiken, vallen wel onder dezelfde fictie.

Wat een ondersteunende onlinedienst is

Het vierde lid omschrijft dat als het online aanbieden van radio- of televisieprogramma's gelijktijdig met de uitzending of gedurende een bepaalde periode daarna, en daarnaast het aanbieden van materiaal dat die uitzending ondersteunt. Meekijken op het moment van uitzending en terugkijken kort daarna vallen er dus onder, net als extra fragmenten en achtergrondmateriaal bij een programma. Een los archief dat geen band meer heeft met een uitzending is geen ondersteunende dienst.

De hoogte van de vergoeding

Dat het gebruik juridisch in één land plaatsvindt, betekent niet dat er een binnenlands tarief betaald mag worden. Het tweede lid schrijft voor dat bij het bepalen van de vergoeding rekening wordt gehouden met alle aspecten van de dienst: hoe lang programma's online blijven staan, hoe groot het luister- of kijkerspubliek is en welke taalversies worden aangeboden. De vergoeding mag ook op de inkomsten van de omroep worden gebaseerd.

Het derde lid houdt daarnaast de contractsvrijheid overeind. Makers en omroepen mogen onderling afspreken dat de exploitatie wordt beperkt, bijvoorbeeld tot een bepaald gebied of een bepaalde periode. De wettelijke fictie zegt alleen waar de handeling wordt geacht plaats te vinden; zij dwingt niemand tot een ruimere licentie dan hij wil geven.

Een voorbeeld

Een regionale omroep zendt een dagelijks nieuwsprogramma uit en zet elke aflevering een week lang online. Kijkers in andere landen kunnen die pagina gewoon openen. Voor het auteursrecht geldt dat als gebruik in Nederland alleen, dus de omroep klaart de rechten hier. Voegt diezelfde omroep een ingekochte dramaserie aan de site toe, dan valt die erbuiten en gelden de gewone regels per land.

In de praktijk

• Voor omroepen: houd in de programmering bij welke titels onder de regeling vallen en welke niet. De grens tussen eigen financiering en inkoop bepaalt of u met één licentie toekomt.
• Voor rechthebbenden: vraag bij onderhandelingen naar de online beschikbaarheidsduur en het bereik per taalgebied. Dat zijn de factoren die de vergoeding volgens deze bepaling mede bepalen.
• Voor beide partijen: leg de reikwijdte van de licentie uitdrukkelijk vast. Wie zwijgt, laat de fictie het werk doen en dat pakt niet altijd uit zoals bedoeld.