Artikel 45ga Aw: Bemiddeling over films op aanvraag

Komen partijen er niet uit over de beschikbaarstelling van een film op een video-on-demanddienst, dan kunnen zij een beroep doen op een of meer bemiddelaars. Die helpen bij de onderhandelingen en bij het sluiten van de overeenkomst, en kunnen zelf voorstellen doen.

De achtergrond is dat films soms nergens legaal te zien zijn omdat rechthebbenden en aanbieders het niet eens worden over de voorwaarden. Daar wordt niemand beter van: de maker verdient niets, het platform mist een titel en het publiek wijkt uit naar illegaal aanbod. Bemiddeling biedt een uitweg die sneller en goedkoper is dan procederen.

Vrijwillig, niet verplicht

Het artikel geeft een mogelijkheid, geen plicht. Partijen kunnen bemiddelaars inschakelen; niemand kan daartoe worden gedwongen en de wet verbindt geen sanctie aan een weigering. Er is ook geen voorgeschreven termijn waarbinnen dit moet gebeuren.

Wat een bemiddelaar doet

De rol is drieledig: helpen bij de onderhandelingen, helpen bij het sluiten van overeenkomsten en, waar dat zinvol is, voorstellen aan partijen doen. Dat laatste is meer dan gespreksleiding, want een bemiddelaar mag inhoudelijk een oplossing op tafel leggen. Bindend is zo'n voorstel niet: partijen blijven vrij het af te wijzen.

Alleen voor films op aanvraag

De regeling is beperkt tot het aanbod op een dienst waarbij de kijker zelf bepaalt wat hij wanneer bekijkt. Voor gewone uitzending, bioscoopexploitatie of de verkoop van dragers geldt zij niet. Dat past bij de reden waarom de bepaling er staat: juist bij aanbod op aanvraag blijven catalogi leeg als er geen overeenstemming komt.

Deze regeling lijkt op de bemiddeling die bestaat voor vastgelopen onderhandelingen over doorgifte, geregeld in artikel 26c Aw, maar staat daar los van: het gaat om een andere exploitatievorm en om een andere onderhandelingstafel.

Een voorbeeld. Een onafhankelijke producent wil een documentaire op een filmplatform aanbieden. Het platform biedt een vergoeding die de producent te laag vindt en eist bovendien een lange exclusiviteit. In plaats van af te haken of te procederen schakelen zij een bemiddelaar in. Die brengt de wensen in kaart en legt een tussenvoorstel neer: een kortere exclusiviteit tegen een hogere vaste vergoeding. Nemen beide partijen dat over, dan is de film te zien en is het geschil klaar.

In de praktijk

• Voor rechthebbenden: bemiddeling zet druk zonder de relatie te verbranden; leg wel vast wat er tijdens de bemiddeling wordt uitgewisseld en of dat vertrouwelijk blijft.
• Voor platforms: een voorstel van de bemiddelaar bindt je niet, maar het zonder onderbouwing afwijzen kleurt wel hoe redelijk je opstelling overkomt.
• Voor beide: spreek vooraf af wie de bemiddelaar aanwijst en wie de kosten draagt, want de wet regelt dat niet.