Artikel 35c Aw: Onjuiste opgave over de thuiskopieheffing

De thuiskopievergoeding wordt betaald door fabrikanten en importeurs van dragers en apparaten waarop mensen thuis kopieën kunnen maken. Hoeveel iemand verschuldigd is, hangt af van de aantallen die hij zelf opgeeft aan de organisatie die de vergoeding int. Deze bepaling stelt straf op het opzettelijk nalaten van die opgave en op het bewust onjuist of onvolledig invullen ervan: hechtenis van ten hoogste drie maanden of een geldboete van de derde categorie.

Zonder deze prikkel zou het hele stelsel op goed vertrouwen drijven. Wie niets opgeeft, verdwijnt uit beeld en betaalt niets, terwijl zijn concurrenten wel afdragen. De strafbaarstelling beschermt dus zowel de makers die de vergoeding uiteindelijk ontvangen als het gelijke speelveld tussen aanbieders.

Twee strafbare varianten

De eerste variant is zwijgen: wie opgave moet doen en dat opzettelijk niet doet, is strafbaar. De tweede is liegen: in een wel ingediende opgave bewust een onjuiste of onvolledige mededeling doen. Die tweede variant vangt ook de partij die netjes rapporteert over één productgroep en een andere stelselmatig buiten de opgave houdt.

Aan wie en waarover

De opgave gaat naar de rechtspersoon die op grond van artikel 16d Aw is aangewezen om de thuiskopievergoeding te innen. Zij dient om vast te stellen wat op grond van artikel 16c Aw verschuldigd is, de bepaling die de vergoeding voor het kopiëren voor eigen gebruik regelt. De opgaveplicht zelf staat in artikel 16f Aw; dit artikel voegt daar de strafsanctie aan toe. Wie dus wil weten wát hij moet melden, kijkt naar die bepaling; wie wil weten wat er gebeurt als hij dat niet doet, is hier op de juiste plaats.

Opzet, en dus niet iedere fout

Ook hier is opzet vereist, hoewel het feit als overtreding is aangemerkt. Een administratie die achterloopt of een verkeerd ingevuld veld levert geen strafbaar feit op. Het gaat om de importeur die weet dat hij moet melden en dat bewust nalaat, of die bewust te lage aantallen doorgeeft. Wel wordt opzet in de praktijk afgeleid uit de omstandigheden: wie na herhaalde herinneringen blijft zwijgen, kan zich moeilijk op vergeetachtigheid beroepen.

Een voorbeeld

Een handelaar importeert elk kwartaal een partij geheugenkaarten en externe schijven. Hij meldt alleen de schijven, omdat hij vermoedt dat de kaarten toch niet worden gecontroleerd. De aantallen kaarten staan gewoon in zijn eigen inkoopadministratie. Komt dat aan het licht, dan volgt niet alleen nabetaling van de vergoeding, maar loopt hij ook het risico van vervolging op grond van dit artikel.

In de praktijk

• Voor importeurs en fabrikanten: leg de opgave vast als een vaste periodieke handeling in de administratie, net als een belastingaangifte, en bewaar de onderliggende in- en verkoopcijfers.
• Bij twijfel over een productcategorie: geef de aantallen op met een uitdrukkelijk voorbehoud over de vraag of er vergoeding over verschuldigd is. Discussiëren over de verschuldigdheid mag; verzwijgen niet.
• Voor kopers en tussenhandel: vraag bij inkoop of de vergoeding al is afgedragen. Is dat niet gebeurd bij de importeur, dan kan de heffing verderop in de keten alsnog opduiken.