Artikel 29e Aw: Geen hostingvrijstelling voor deelplatforms

Dit artikel voorkomt dat twee stelsels elkaar in de weg zitten. De Europese digitaledienstenverordening kent een vrijstelling voor partijen die alleen andermans informatie opslaan: zij zijn in beginsel niet aansprakelijk zolang zij niet weten wat er staat en snel handelen zodra zij het weten. Die vrijstelling is uitgeschakeld voor zover een platform gebruikersuploads openbaar maakt volgens de artikelen 29c en 29d Aw.

Zonder deze bepaling zou een platform kunnen zeggen: ik bewaar alleen wat gebruikers plaatsen, dus ik geniet de algemene bescherming voor opslagdiensten. Dat verweer past niet bij het uitgangspunt dat zo'n platform het materiaal juist zelf openbaar maakt en er met ordenen en promoten aan verdient. De wetgever kiest hier dus voor het bijzondere auteursrechtelijke stelsel.

Bijzondere regel gaat voor de algemene

De redenering is die van de bijzondere regeling die de algemene opzij zet. Voor het auteursrechtelijk openbaar maken van gebruikersuploads geldt uitsluitend het regime van artikel 29c Aw, met voor jonge en kleine diensten de verlichting van artikel 29d Aw. De algemene aansprakelijkheidsvrijstelling voor opslag speelt daarbij geen rol meer, zodat een platform niet twee keer kan kiezen welk verweer het beter uitkomt.

Wat blijft er wel gelden

De uitschakeling reikt niet verder dan het auteursrecht. Gaat het om ander onrechtmatig materiaal op hetzelfde platform, bijvoorbeeld beledigende teksten of misleidende aanbiedingen, dan blijft de digitaledienstenverordening gewoon van toepassing, met de bijbehorende meld- en transparantieregels. Ook de verplichtingen uit die verordening die niets met aansprakelijkheid te maken hebben, blijven bestaan.

Even belangrijk is wat er niet verandert: er komt geen algemene verplichting om alle uploads te controleren. Dat verbod staat uitdrukkelijk in artikel 29c Aw en wordt hier niet doorbroken.

Wat dat betekent voor een geschil

Een voorbeeld: een videoplatform met advertenties krijgt een sommatie van een documentairemaker wiens film integraal is geüpload. Het platform verweert zich met de stelling dat het slechts opslagruimte biedt en pas hoefde te reageren toen de melding binnenkwam. Dat verweer gaat niet op. De rechter toetst rechtstreeks aan de voorwaarden van artikel 29c Aw: heeft het platform zich ingespannen voor een licentie, heeft het de aangeleverde informatie gebruikt en heeft het snel genoeg gehandeld?

In de praktijk

• Voor rechthebbenden: bouw je aanschrijving op rond de voorwaarden van artikel 29c Aw en niet rond de algemene opslagregels. Vraag concreet naar de licentiepogingen en de getroffen maatregelen.
• Voor platforms: richt de interne procedure zo in dat auteursrechtmeldingen een eigen route krijgen, los van meldingen over andere onrechtmatige inhoud. De toetsingsmaatstaven verschillen.
• Voor adviseurs: stel eerst vast of de dienst wel een onlinedienst voor het delen van inhoud is. Valt de dienst buiten die definitie, bijvoorbeeld een cloudopslag voor eigen gebruik, dan geldt deze uitschakeling niet en herleeft de gewone vrijstelling.