Boek 4 Artikel 197 (4:197 BW)

Bij een beneficiair aanvaarde nalatenschap treedt vaak een notaris op die de afwikkeling begeleidt: de boedelnotaris. Eén erfgenaam kan hem inschakelen; daarvoor is geen instemming van de anderen nodig. Om te voorkomen dat de rest van de familie voor een voldongen feit staat, stelt dit artikel eisen aan zijn optreden en geeft het de erfgenamen samen de mogelijkheid een andere notaris te laten aanwijzen.

Inschrijving en kennisgeving

De notaris die als boedelnotaris optreedt, laat zich als zodanig inschrijven in het boedelregister. Daarmee is voor schuldeisers en andere belanghebbenden kenbaar bij wie zij moeten zijn. Daarnaast moet hij de overige erfgenamen zo snel mogelijk laten weten dat hij die rol vervult. Die mededeling is niet vrijblijvend: zij zet een termijn in gang.

Een andere notaris laten aanwijzen

Bent u het niet eens met de keuze van uw mede-erfgenaam, dan kunt u de kantonrechter vragen een andere notaris aan te wijzen. Daarvoor gelden drie voorwaarden. Het verzoek moet binnen een maand na de kennisgeving worden gedaan. Het moet komen van de meerderheid van de erfgenamen, of van erfgenamen die samen voor meer dan de helft in de nalatenschap gerechtigd zijn. En de voorgestelde notaris moet zelf bereid zijn de taak op zich te nemen. Is aan die voorwaarden voldaan, dan beslist de kantonrechter op het verzoek.

Wijst de kantonrechter een andere notaris aan, dan laat die de vervanging inschrijven en brengt hij haar zo snel mogelijk ter kennis van de eerst aangewezen notaris en van de erfgenamen. Zo is op elk moment uit het register op te maken wie de boedelnotaris is.

Bekendmaking

Is de beneficiaire aanvaarding op grond van artikel 4:196 BW bekendgemaakt, dan wordt de aanwijzing van de boedelnotaris op dezelfde manier bekendgemaakt, met vermelding van zijn naam en adres. Onbekende schuldeisers kunnen zich dan rechtstreeks tot hem wenden in plaats van tot de erfgenamen afzonderlijk.

Aanwijzing door een executeur

Dit artikel gaat over de notaris die op verzoek van een erfgenaam optreedt. Er is nog een andere weg waarlangs een boedelnotaris in beeld kan komen. Een executeur die met het beheer is belast, kan zelf een boedelnotaris aanwijzen. In beide gevallen staat de boedelnotaris ingeschreven in het boedelregister, dat bij de rechtbank wordt gehouden, zodat iedere belanghebbende kan nagaan wie die rol vervult.

Een voorbeeld. Vier kinderen erven van hun vader. De oudste schakelt de notaris in die hij al jaren kent. De andere drie hebben daar geen vertrouwen in en dienen binnen een maand na de kennisgeving samen een verzoek in bij de kantonrechter, met de naam van een notaris die bereid is het over te nemen. Als meerderheid kunnen zij dat verzoek doen; de kantonrechter beslist vervolgens of de wisseling er komt.

In de praktijk

Krijgt u een bericht dat er een boedelnotaris is ingeschreven, zet dan meteen de datum in uw agenda: na een maand is de mogelijkheid om een ander te laten aanwijzen verstreken. Wilt u wisselen, zorg dan eerst dat het verzoek wordt gedaan door de meerderheid van de erfgenamen of door erfgenamen die samen voor meer dan de helft gerechtigd zijn, en dat de nieuwe notaris bereid is de taak op zich te nemen; de wet stelt beide als voorwaarde.