Boek 4 Artikel 188a (4:188a BW)

Wie in Nederland erft, maar te maken heeft met een woning, een bankrekening of een bedrijf in een ander land van de Europese Unie, loopt vast op de vraag hoe hij daar aantoont dat hij erfgenaam is. Voor die situatie bestaat de Europese erfrechtverklaring. Dit artikel wijst de Nederlandse notaris aan als degene die zo'n verklaring op verzoek afgeeft, op grond van de Europese erfrechtverordening.

Waarvoor u hem gebruikt

De verklaring is bedoeld voor grensoverschrijdende nalatenschappen. Zij dient om in een ander land aan te tonen wie erfgenaam of legataris is en wie bevoegd is de nalatenschap te beheren of af te wikkelen. Zonder zo'n document moet u in elk betrokken land opnieuw uitleggen en bewijzen hoe het toepasselijke erfrecht in uw geval uitpakt, wat traag en kostbaar is.

Hoe u hem aanvraagt

U vraagt de verklaring aan bij een notaris. De verordening kent daarvoor een standaardformulier; u mag dat gebruiken, maar u bent daartoe niet verplicht. De aanvraag mag in het Nederlands worden gedaan of in een andere officiële taal van de Europese Unie, op één voorwaarde: de notaris moet die taal begrijpen. Spreekt hij de taal niet, dan zult u de aanvraag in het Nederlands moeten indienen of een notaris moeten zoeken die de taal wel beheerst.

Het verschil met de gewone verklaring van erfrecht

De Nederlandse verklaring van erfrecht van artikel 4:188 BW en de Europese erfrechtverklaring zijn twee verschillende documenten met verschillende grondslagen. De eerste is een notariële akte naar Nederlands recht en is vooral bedoeld voor het verkeer met Nederlandse banken, instanties en wederpartijen; de bescherming van artikel 4:187 BW hangt daaraan vast. De tweede berust op de Europese verordening en is gemaakt om over de grens te worden gebruikt. Een nalatenschap met bezit in twee landen vraagt dus soms om beide.

Een voorbeeld. Een vrouw overlijdt in Nederland en laat twee kinderen na, plus een appartement in een ander land van de Unie. Voor de bank in Nederland volstaat de gewone verklaring van erfrecht. Om het appartement te kunnen verkopen, vragen de kinderen daarnaast een Europese erfrechtverklaring aan.

In de praktijk

De notaris vraagt bij de aanvraag gegevens over de erflater, over het huwelijk of geregistreerd partnerschap, over de kinderen en over een eventueel testament. De aanvraag kost tijd; wie in het buitenland iets moet verkopen of laten deblokkeren, heeft er belang bij er tijdig mee te beginnen.