Boek 4 Artikel 174 (4:174 BW)

Handelt de bewindvoerder in naam van de rechthebbende, dan is het de rechthebbende die daaraan gebonden raakt. Dit artikel zegt dat met zoveel woorden: hij is aansprakelijk voor alle schulden die voortkomen uit rechtshandelingen die de bewindvoerder in die hoedanigheid en in zijn naam verricht. Dat geldt naast de aansprakelijkheid die elders in het Burgerlijk Wetboek is geregeld voor gedragingen van iemand die voor een ander optreedt.

Waarom die aansprakelijkheid logisch is

De bewindvoerder handelt voor rekening van het vermogen van de rechthebbende. De aannemer die het dak repareert, de verzekeraar die de polis levert en de leverancier die de meststoffen brengt, doen zaken met dat vermogen. Zou de rechthebbende niet aansprakelijk zijn, dan zou niemand met een bewindvoerder willen contracteren en zou het bewind het vermogen onbeheerbaar maken. De keerzijde is dat de rechthebbende moet kunnen vertrouwen op zorgvuldig beheer, en daarvoor bestaan de verantwoordingsplicht en de aansprakelijkheid van de bewindvoerder zelf.

De bescherming van het overige vermogen

Het tweede lid begrenst het verhaal. Wijst de rechthebbende onder bewind staande goederen aan die genoeg verhaal bieden, dan kunnen zijn overige goederen niet worden uitgewonnen voor deze schulden. Zijn eigen huis of spaargeld blijft dan buiten schot. De bal ligt wel bij hem: hij moet die goederen aanwijzen, en er moet daadwerkelijk voldoende waarde in zitten. Doet hij niets, dan kan de schuldeiser zich in beginsel ook op zijn andere vermogen verhalen.

Wat dit niet betekent

• Geen vrijbrief voor de bewindvoerder: gaat hij buiten zijn bevoegdheid of schiet hij tekort, dan kan de rechthebbende hem daarop aanspreken.
• Geen aansprakelijkheid voor privéschulden: het gaat om schulden uit rechtshandelingen die de bewindvoerder in zijn hoedanigheid en in naam van de rechthebbende verricht.
• Geen wijziging van de verhaalsregels: welke schulden op het bewindsvermogen kunnen worden verhaald, staat in artikel 4:175 BW.

Een bewindvoerder laat het onder bewind staande pand renoveren. De aannemer stuurt een rekening van een fors bedrag en die wordt niet betaald. Hij kan de rechthebbende aanspreken. Wijst die de onder bewind staande spaarrekening aan, waarop genoeg staat, dan blijft zijn eigen woning buiten het verhaal.

In de praktijk

Bent u rechthebbende en meldt zich een schuldeiser, wijs dan meteen en schriftelijk de onder bewind staande goederen aan die verhaal bieden; dat is uw bescherming en zij werkt alleen als u haar inroept. Vraag de bewindvoerder om de stukken waaruit de opdracht blijkt. Bent u bewindvoerder, informeer de rechthebbende dan vooraf over verplichtingen die u namens hem aangaat, en houd de omvang in verhouding tot het vermogen dat u beheert; u bindt iemand anders.