Boek 4 Artikel 125 (4:125 BW)

Een legataris die geld krijgt, wil weten wanneer hij dat kan opeisen. Dit artikel geeft het antwoord: pas zes maanden na de sterfdag kan betaling van een geldlegaat worden verlangd, tenzij de erflater zelf een ander moment heeft aangewezen. Die periode geeft de erfgenamen de tijd om de nalatenschap in kaart te brengen en te kijken of de andere schulden kunnen worden voldaan.

De hoofdregel en de afwijking

De termijn van zes maanden is de standaard, maar de erflater is er niet aan gebonden. Hij kan het legaat eerder opeisbaar maken of juist een later tijdstip aanwijzen, bijvoorbeeld het bereiken van een bepaalde leeftijd door de legataris. Wat het testament daarover zegt, gaat voor.

Uitstel bij een gelegateerd goed tegen vergoeding

Is aan een erfgenaam een goed van de nalatenschap gelegateerd tegen betaling van de waarde of een deel daarvan, dan mag hij die betaling opschorten tot de verdeling van de nalatenschap, tenzij de erflater anders heeft beschikt. Dat voorkomt dat hij eerst geld in de boedel moet storten dat bij de verdeling grotendeels weer naar hem terugkomt.

• Alleen voor een erfgenaam. De regel geldt voor de erfgenaam aan wie het goed is gelegateerd.
• Tot de verdeling. Uiterlijk dan moet de vergoeding worden betaald.

- Testament gaat voor. De erflater kan dit uitstel uitsluiten.

Verzuim treedt niet vanzelf in

Wie de schuld uit een legaat van een geldsom moet voldoen, raakt niet in verzuim door het enkele verstrijken van een termijn die voor de betaling is bepaald. Er is dus meer nodig dan een datum die voorbijgaat: de legataris moet in beginsel aanmanen. Verder is op legaten van een geldsom artikel 4:5 BW van overeenkomstige toepassing.

Een voorbeeld

Een man legateert zijn petekind een geldbedrag en laat verder alles na aan zijn dochter. Het petekind vraagt drie maanden na het overlijden om betaling. Dat is te vroeg: het legaat wordt pas na zes maanden opeisbaar, tenzij het testament iets anders zegt. Wordt er ook daarna niet betaald, dan moet hij de dochter eerst aanmanen voordat er verzuim intreedt en de gevolgen daarvan intreden.

In de praktijk

Lees het testament op de opeisbaarheid voordat u een brief stuurt; een te vroege aanmaning levert niets op. Blijft betaling na de zes maanden uit, stuur dan een aanmaning met een redelijke termijn en bewaar het verzendbewijs. Erfgenamen doen er goed aan de legaten pas te betalen als vaststaat dat de andere schulden van de nalatenschap kunnen worden voldaan; die rangorde staat in artikel 4:120 BW.