Boek 4 Artikel 14 (4:14 BW)

Nu de echtgenoot na de wettelijke verdeling alle goederen heeft, moet duidelijk zijn wie de schuldeisers kunnen aanspreken. Dit artikel geeft daarop het antwoord: de echtgenoot. Hij is verplicht de schulden van de nalatenschap te voldoen, zowel tegenover de schuldeisers als tegenover de kinderen, en in de onderlinge verhouding komen die schulden volledig voor zijn rekening.

Voorrang voor de schuldeisers van de nalatenschap

De goederen die de echtgenoot uit de nalatenschap krijgt, zijn niet zomaar zijn gewone vermogen geworden. Schuldeisers van de nalatenschap, en ook schuldeisers die zich al konden verhalen op de gemeenschap waarin de echtgenoten zaten, gaan bij verhaal op die goederen vóór op de andere schuldeisers van de echtgenoot. Wie de erflater nog moest betalen, komt dus eerder aan bod dan wie later aan de echtgenoot heeft geleend.

Het vermogen van de kinderen

Het derde lid gaat over verhaal: voor schulden van de nalatenschap kunnen de goederen van een kind niet worden uitgewonnen. Het kind loopt dus geen risico met zijn eigen huis of spaargeld. Wat wel binnen het bereik van de schuldeisers valt, is de geldvordering die het kind bij de wettelijke verdeling op de echtgenoot heeft gekregen. Die vordering is in beginsel pas opeisbaar bij het overlijden van de echtgenoot of in de andere gevallen die artikel 4:13 BW noemt, maar zij is wel een vermogensbestanddeel waarop een schuldeiser van de nalatenschap zich kan richten.

Er is één opening. Is de vordering van het kind al verminderd doordat de echtgenoot heeft betaald of goederen heeft overgedragen, dan kunnen de goederen van het kind tot dat bedrag wel worden uitgewonnen. Het kind kan dat afwenden door goederen van de echtgenoot aan te wijzen die genoeg verhaal bieden. Wat vooruit is uitgekeerd, blijft dus niet buiten bereik van de schuldeisers.

Als de schulden groter zijn dan de bezittingen

De draagplicht van de echtgenoot geldt ook wanneer de nalatenschap negatief is. Hij draait dus op voor het tekort. Het vierde lid maakt daarop wel een voorbehoud voor artikel 4:184 BW: heeft de echtgenoot beneficiair aanvaard, dan hoeft hij een schuld van de nalatenschap niet uit zijn overige vermogen te voldoen.

Een voorbeeld

Een weduwnaar zit na het overlijden van zijn vrouw met haar bedrijfsschulden. Een leverancier legt beslag. Hij kan zich verhalen op de goederen uit de nalatenschap en gaat daarbij voor op de bank die de weduwnaar later een persoonlijke lening gaf. De dochter, die alleen een niet-opeisbare vordering heeft, hoeft haar eigen spaargeld niet aan te spreken.

In de praktijk

Voor de langstlevende bepaalt de verhouding tussen schulden en bezittingen of de wettelijke verdeling hem per saldo iets oplevert. Kinderen hoeven de schulden van de nalatenschap niet uit hun eigen vermogen te voldoen. Wel kunnen schuldeisers van de nalatenschap de geldvordering van het kind uitwinnen.