Artikel 3.13 BVIE: Vormgeving in strijd met de openbare orde

Een modeldepot wordt bij het Benelux-Bureau nauwelijks inhoudelijk beoordeeld: wie de vormtekeningen en de taks aanlevert, krijgt in beginsel een inschrijving. Op één punt kijkt het Bureau wél mee, en dat punt regelt dit artikel: vormgeving die in strijd is met de openbare orde of de goede zeden wordt niet gepubliceerd.

De achterliggende gedachte is dat een openbaar register van de overheid geen platform mag zijn voor beelden die de samenleving niet wil verspreiden. Tegelijk wilde de wetgever de deposant niet zomaar buitenspel zetten, en daarom is er een procedure met een waarschuwing, een termijn en een rechtsmiddel omheen gebouwd.

Het Bureau toetst één ding

Andere bezwaren tegen een model, bijvoorbeeld dat het niet nieuw is of dat het te veel lijkt op een ouder ontwerp, komen bij het Bureau niet aan de orde. Die moeten later door een belanghebbende worden opgeworpen. De toets op openbare orde en goede zeden is dus een uitzondering: hier grijpt het Bureau uit eigen beweging in, nog voordat het depot naar buiten komt.

Eerst opschorten, dan pas weigeren

Denkt het Bureau dat de weigeringsgrond van artikel 3.6 BVIE zich voordoet, dan houdt het de publicatie tegen en laat het dat aan de deposant weten. Die krijgt vervolgens twee maanden om zijn depot zelf in te trekken. Dat is geen loze beleefdheid: intrekken voorkomt dat er een openbare weigeringsbeslissing komt te liggen, en het geeft ruimte om het ontwerp aan te passen en opnieuw te deponeren.

Wordt het depot niet ingetrokken, dan volgt een weigering van de publicatie. Die weigering moet schriftelijk, met redenen omkleed en zonder onnodig uitstel aan de deposant worden meegedeeld, en het Bureau moet daarbij vermelden welk rechtsmiddel openstaat. Dat rechtsmiddel is geregeld in artikel 1.15bis BVIE.

Pas definitief als de rechtsgang voorbij is

Zolang de deposant nog kan opkomen tegen de beslissing, is de weigering niet definitief. Is die weg wel afgesloten, dan staat de weigering vast en is het depot nietig. De deposant houdt dan niets over: geen inschrijving, geen depotdatum, geen aanspraak.

Een voorbeeld

Een ontwerper van feestartikelen deponeert een reeks bedrukte producten. Bij één van die producten vindt het Bureau de afbeelding aanstootgevend en het schort de publicatie op. De ontwerper kan nu kiezen: het depot voor dat ene product intrekken en de rest ongemoeid laten, of de weigering afwachten en die aanvechten. Kiest hij voor afwachten en houdt de weigering stand, dan is dat depot van tafel en heeft hij ook de voorrang van zijn depotdatum verloren.

In de praktijk

• Voor de deposant: reageer binnen de gestelde termijn. Wie niets doet, laat de weigeringsprocedure automatisch doorlopen.
• Voor de deposant: zit het bezwaarlijke element in één afbeelding van een meervoudig depot, overweeg dan of intrekken van dat ene onderdeel de rest kan redden.
• Voor de adviseur: beoordeel vooraf of het beeldmateriaal risico geeft. Een aanpassing vóór indiening kost minder dan een procedure achteraf.
• Voor derden: reken er niet op dat het Bureau bezwaren opvangt. Wie vindt dat een ingeschreven model niet had mogen worden ingeschreven, moet zelf de nietigheid inroepen langs de weg van artikel 3.23 BVIE.