Artikel 2.35bis BVIE: Het certificeringsmerk als keurmerk

Dit artikel introduceert het certificeringsmerk: een merk dat niet zegt van wie een product komt, maar dat het product is gekeurd. De houder van zo'n merk certificeert waren of diensten van anderen op kenmerken als materiaal, productiewijze, kwaliteit of nauwkeurigheid, en laat met het merk zien dat die keuring is doorstaan.

Daarmee verschilt het certificeringsmerk fundamenteel van een gewoon merk. Een gewoon merk onderscheidt de producten van de ene onderneming van die van een andere. Een certificeringsmerk onderscheidt gekeurde van niet-gekeurde producten, ongeacht wie ze maakt. Het is de juridische vorm van wat in de markt een keurmerk heet.

Wat je wel en niet kunt certificeren

De kenmerken die je met zo'n merk kunt garanderen zijn ruim omschreven: materiaal, de manier waarop waren worden vervaardigd of diensten worden verricht, kwaliteit, nauwkeurigheid en andere eigenschappen. Eén categorie is uitgesloten: de geografische herkomst. Een certificeringsmerk mag dus niet worden gebruikt om te garanderen dat iets uit een bepaalde streek komt. Voor die functie is het collectieve merk bedoeld, waarbij een herkomstaanduiding juist wel is toegestaan.

Je moet bij de aanvraag ook uitdrukkelijk aangeven dat je een certificeringsmerk wilt. Het is geen etiket dat je er later opplakt: het karakter van het merk wordt bij het indienen vastgelegd, en daar hangen de bijzondere regels van dit hoofdstuk aan vast.

De neutraliteitseis

Het tweede lid bevat de kern van het systeem. Iedereen kan een certificeringsmerk aanvragen, natuurlijke personen, rechtspersonen, ook overheidsinstellingen en toezichthouders, maar op één harde voorwaarde: de aanvrager mag zelf geen waren leveren of diensten verrichten van het soort waarop het merk ziet. Wie keurt, mag niet meespelen in de markt die hij keurt.

Die eis beschermt het vertrouwen dat het publiek in een keurmerk stelt. Een keuring is niets waard als de keurmeester zijn eigen producten beoordeelt. De eis werkt door in de rest van het hoofdstuk: een certificeringsmerk kan alleen overgaan op iemand die er ook aan voldoet, en wie er later niet meer aan voldoet, kan zijn recht verliezen.

De gewone merkregels blijven gelden

Het derde lid maakt duidelijk dat een certificeringsmerk voor het overige een merk is als alle andere. Inschrijving, geldigheidsduur, de rechten tegen inbreukmakers, verval wegens niet-gebruik: het verdrag geldt onverkort, behalve waar dit hoofdstuk iets anders bepaalt. Je krijgt dus geen aparte, lichtere regeling, maar de gewone merkbescherming plus extra eisen.

Een onafhankelijke stichting wil een keurmerk voor geluidsarme werkplaatsapparatuur opzetten. Zij mag zelf geen apparatuur verkopen of onderhouden, maar wel een meetprotocol beheren en aangesloten fabrikanten toestaan het merk te voeren zodra hun machines door de meting komen. Verkoopt de stichting later toch zelf een machine, dan komt haar merk in gevaar.

In de praktijk

• Kies bewust: wil je dat je leden een gezamenlijk merk voeren, dan pas een collectief merk beter. Wil je onafhankelijk keuren voor de hele markt, dan is het certificeringsmerk de juiste vorm.
• Regel de onafhankelijkheid vooraf: breng advies-, opleidings- of verkoopactiviteiten die te dicht bij de gekeurde markt liggen onder in een andere entiteit, en doe dat vóór de aanvraag.
• Denk aan het reglement: zonder een deugdelijk gebruiksreglement komt de aanvraag er niet door. Dat reglement is bij dit type merk minstens zo belangrijk als het teken zelf.