Artikel 2.32bis BVIE: Pandrecht en beslag op een merk

Een merk is niet alleen een verbodsrecht tegen namakers, maar ook een bezit met waarde. Dit artikel maakt uitdrukkelijk duidelijk dat een merk kan worden verpand of met een ander zakelijk recht kan worden belast, en dat schuldeisers zich er via gedwongen tenuitvoerlegging op kunnen verhalen.

Voor ondernemingen die weinig machines of vastgoed hebben, is dat praktisch van belang. Een sterk merk is soms het waardevolste dat op de balans staat. Zonder deze bepaling zou onduidelijk zijn of een financier daar zekerheid op kan nemen en of een schuldeiser er beslag op kan leggen.

Zekerheid nemen op een merk

Het merk kan onafhankelijk van de onderneming in pand worden gegeven. De pandhouder krijgt daarmee geen recht om het merk te gebruiken; hij krijgt een voorrangspositie op de opbrengst als de schuldenaar niet betaalt. Ook een ander zakelijk recht op het merk is mogelijk, bijvoorbeeld vruchtgebruik, waarbij de gerechtigde de opbrengsten van het merk kan opstrijken terwijl het merk zelf bij een ander blijft.

Dat het merk los van de onderneming kan worden bezwaard, sluit aan bij de lijn dat het merk zelfstandig verhandelbaar is. Voor de praktijk betekent het dat je een merk als financieringsobject kunt inzetten zonder je hele bedrijf te verpanden.

Verhaal door schuldeisers

Het tweede lid maakt het merk vatbaar voor gedwongen tenuitvoerlegging. Een schuldeiser met een titel kan zich dus op het merk verhalen, waarna het via een executie in andere handen komt. De koper verkrijgt het merk met de bestaande inschrijving, dus met de datum en de warenlijst die er al lagen; hij begint niet opnieuw.

Een start-up heeft nauwelijks activa, maar wel een goed ingevoerd merk voor haar dienst. Ze verpandt dat merk aan een investeerder als zekerheid voor een lening. Blijft terugbetaling uit, dan kan de investeerder zich op de waarde van het merk verhalen; tot die tijd blijft de start-up het merk gewoon gebruiken en kan zij het ook licentiëren, tenzij daarover iets anders is afgesproken.

In de praktijk

• Voor de financier: laat de zekerheid inschrijven. Zonder inschrijving is het recht op grond van artikel 2.33 BVIE niet aan derden tegen te werpen, en juist tegenover derden moet het werken.
• Voor de merkhouder: spreek af of en hoe je het merk tijdens de looptijd mag licentiëren, doorontwikkelen of laten vervallen. Een merk dat niet wordt gebruikt of waarvan de vernieuwing wordt vergeten, verliest snel waarde.
• Voor de koper bij executie: controleer of er licenties lopen en of het merk voor alle ingeschreven waren en diensten werkelijk in gebruik is.

Voor merken die nog in aanvraag zijn, verklaart artikel 2.33bis BVIE dit regime van overeenkomstige toepassing, zodat ook een lopende aanvraag als zekerheid kan dienen.