Artikel 2.2 BVIE: Merkrecht ontstaat pas door inschrijving

Wie in de Benelux een merkrecht wil hebben, moet het merk laten inschrijven. Gebruiken alleen is niet genoeg, hoe lang en hoe intensief ook. Dat is een wezenlijk verschil met het auteursrecht, dat ontstaat op het moment dat een werk wordt gemaakt en waarvoor geen registratie nodig is. Voor merken legt dit verdrag het beslissende moment bij de inschrijving.

Een merk geeft een uitsluitend recht: de houder kan anderen onder voorwaarden verbieden hetzelfde of een gelijkend teken te gebruiken. Doordat dat recht aan de inschrijving is gekoppeld, is in het register terug te vinden welk teken voor welke waren of diensten is ingeschreven en vanaf welke datum.

Twee routes naar bescherming in de Benelux

Het artikel noemt twee manieren waarop je aan een merkrecht voor dit gebied komt. De eerste is de aanvraag die binnen het Benelux-gebied wordt verricht: dat levert een Beneluxmerk op. De tweede is een inschrijving bij het Internationaal Bureau waarvan de bescherming zich tot dit gebied uitstrekt: het internationale merk. Beide leveren binnen het Benelux-gebied een recht op grond van dit verdrag op.

Bij de internationale route doe je één aanvraag en wijs je de landen of gebieden aan waar de bescherming moet gelden; de Benelux is dan een van die aanwijzingen. Bij de rechtstreekse route vraag je alleen voor de Benelux aan. Welke route past, hangt af van de markten waarin je actief bent of wilt worden.

Het voorrangsrecht blijft overeind

Het artikel begint met een voorbehoud voor het recht van voorrang uit het Verdrag van Parijs en het TRIPS verdrag. Voorrang betekent dat je een eerdere aanvraag in een ander aangesloten land kunt inroepen: je latere aanvraag hier wordt dan behandeld alsof zij op die eerdere datum is gedaan. Een aanvraag van een derde die in de tussenliggende periode is ingediend, is dan jonger dan de jouwe.

Dat voorbehoud verandert niets aan de hoofdregel dat het recht door inschrijving ontstaat. Het bepaalt alleen welke datum meetelt bij de vraag wie de oudste rechten heeft. Hoe je voorrang inroept, staat in artikel 2.6 BVIE.

Een voorbeeld

Een start-up verkoopt drie jaar lang fietstassen onder een zelfbedachte naam, met groeiende bekendheid maar zonder registratie. Een concurrent ziet het succes, laat de naam als merk inschrijven en sommeert de start-up te stoppen. Op grond van dit artikel heeft de start-up geen merkrecht, want zij heeft nooit ingeschreven. Of zij zich op een andere manier tegen de sommatie kan verweren, hangt af van de omstandigheden en valt buiten dit artikel.

In de praktijk

• Registreer voordat je lanceert. Vanaf het moment dat je naam publiek wordt, kan een ander hem ook aanvragen.
• Kijk eerst in het register. Een inschrijving beschermt je niet tegen een ouder recht van een ander; die toets doe je vooraf.
• Bereik van de twee routes. Een Beneluxmerk geldt alleen voor het Benelux-gebied. Via een internationale inschrijving kunnen naast de Benelux ook andere landen worden aangewezen. Voor een beroep op voorrang geldt een termijn, gerekend vanaf de eerdere aanvraag.
• Leg je gebruik vast. Ook een ingeschreven merk moet je gebruiken om het te behouden; bewaar facturen, verpakkingen en advertenties met datum.

Wat er inhoudelijk aan een inschrijving in de weg kan staan, staat in artikel 2.2bis BVIE en artikel 2.2ter BVIE.