Artikel 4.5 BVIE: Welke geschillen naar de rechter gaan

Dit artikel wijst aan wie beslist over geschillen die op dit verdrag zijn gebaseerd: de rechter. Daarop bestaan twee uitzonderingen, want de oppositie van artikel 2.14 BVIE en de vordering tot nietigverklaring of vervallenverklaring van artikel 2.30bis BVIE worden juist bij het Bureau gevoerd. Verder regelt het artikel twee praktische punten: een ontbrekende inschrijving kan tijdens de procedure worden hersteld, en de rechter spreekt zelf de doorhaling uit van wat hij nietig of vervallen verklaart.

Bureau of rechter: waarom er twee wegen zijn

De procedures bij het Bureau gaan over één vraag: of een inschrijving tot stand mag komen of moet verdwijnen. Wil je meer — een verbod met dwangsom, schadevergoeding, een oordeel over onrechtmatig handelen of over een contract — dan kan alleen de rechter dat geven. Welke weg openstaat, hangt dus af van wat je wilt bereiken.

Herstel tijdens de procedure

Wie geen ingeschreven recht heeft, kan zijn vordering daarop niet baseren. Het tweede lid voorkomt dat dit definitief fataal is: als het ontbreken van de inschrijving tot niet-ontvankelijkheid leidt, wordt dat gebrek opgeheven wanneer de inschrijving of de vernieuwing alsnog tijdens het geding plaatsvindt. Het herstel moet dus binnen de lopende procedure gebeuren. Het kost wel tijd, en de tegenpartij kan het gebrek aangrijpen zolang het niet is verholpen.

Doorhaling op last van de rechter

Het derde lid verplicht de rechter om, als hij een inschrijving nietig of vervallen verklaart, ook de doorhaling daarvan uit te spreken. Daarvoor is geen afzonderlijke vordering nodig; hij doet het ambtshalve. De bepaling geldt voor elke inschrijving die de rechter nietig of vervallen verklaart, of het nu om een merk of om een tekening of model gaat.

Een voorbeeld. Een meubelmaker ontdekt dat een concurrent zijn naam gebruikt en dagvaardt meteen. Halverwege de zaak blijkt dat zijn eigen inschrijving een maand eerder is verlopen doordat de vernieuwing bij een adreswijziging is misgelopen. Hij laat de vernieuwing alsnog doorvoeren; op grond van het tweede lid is de niet-ontvankelijkheid daarmee opgeheven en kan de zaak verder.

In de praktijk

• Bepaal eerst je doel. Gaat het alleen om het verdwijnen van die ene inschrijving, dan staat ook de weg langs het Bureau open; wil je een verbod of geld, dan moet je naar de rechter.
• Controleer je eigen inschrijving vóór je sommeert. Status, houdernaam, waren en diensten, en de vernieuwingsdatum.
• De geldigheid van het eigen recht kan worden aangevochten. Een vordering tot nietigverklaring of vervallenverklaring kan zowel bij de rechter als, binnen artikel 2.30bis BVIE, bij het Bureau worden ingesteld.
• Vernieuwing tijdens de procedure. Verloopt de inschrijving terwijl de zaak loopt, dan maakt het tweede lid het mogelijk de vernieuwing alsnog door te voeren en zo een niet-ontvankelijkheid op te heffen.

Welke rechter binnen het Benelux-gebied bevoegd is, staat niet hier maar in artikel 4.6 BVIE.