Artikel 3.18 BVIE: Namaak uit de handel en informatie opeisen

Namaak uit de handel en informatie opeisen

Onverminderd de aan de houder van een uitsluitend recht op een tekening of model wegens de inbreuk verschuldigde schadevergoeding en zonder schadeloosstelling van welke aard ook, kan de rechter op vordering van de houder van een uitsluitend recht op een tekening of model de terugroeping uit het handelsverkeer, de definitieve verwijdering uit het handelsverkeer of de vernietiging gelasten van de goederen die een inbreuk maken op een tekening- of modelrecht, alsmede, in passende gevallen, van de materialen en werktuigen die voornamelijk bij de productie van die goederen zijn gebruikt. Deze maatregelen worden uitgevoerd op kosten van de inbreukmaker, tenzij bijzondere redenen dit beletten. Bij de beoordeling van een vordering als bedoeld in dit lid, wordt rekening gehouden met de evenredigheid tussen de ernst van de inbreuk en de gelaste maatregelen, alsmede met de belangen van derden.
De bepalingen van het nationale recht omtrent de middelen van bewaring van zijn recht en omtrent de rechterlijke tenuitvoerlegging van vonnissen en authentieke akten zijn van toepassing.
Voor zover het nationale recht hier niet in voorziet, kan de rechter op grond van deze bepaling tegen de vermeende inbreukmaker of tegen een tussenpersoon wiens diensten door een derde worden gebruikt om op een tekening of modelrecht inbreuk te maken, op vordering van de houder van een uitsluitend recht op een tekening of model een voorlopig bevel uitvaardigen: a. strekkende tot het voorkomen van een dreigende inbreuk op een tekening- of modelrecht, of b. waardoor tijdelijk de voortzetting van de vermeende inbreuk op een tekening- of modelrecht wordt verboden, indien wenselijk op straffe van een dwangsom, of c. waarbij aan de voortzetting van de vermeende inbreuk op een tekening- of modelrecht de voorwaarde wordt verbonden dat zekerheid wordt gesteld voor schadeloosstelling van de houder.
De rechter kan op vordering van de houder van een uitsluitend recht op een tekening of model in een gerechtelijke procedure wegens inbreuk degene die inbreuk op diens recht heeft gemaakt, bevelen al hetgeen hem bekend is omtrent de herkomst en de distributiekanalen van de goederen en diensten, waarmee die inbreuk is gepleegd, aan de houder mee te delen en alle daarop betrekking hebbende gegevens aan deze te verstrekken, voor zover die maatregel gerechtvaardigd en redelijk voorkomt.
Het in lid 4 bedoelde bevel kan eveneens worden opgelegd aan de persoon die de inbreukmakende goederen op commerciële schaal in zijn bezit heeft, de inbreukmakende diensten op commerciële schaal heeft gebruikt, of op commerciële schaal diensten die bij inbreukmakende handelingen worden gebruikt, heeft verleend.
De rechter kan op vordering van de houder van een uitsluitend recht op een tekening of model een bevel uitvaardigen tot staking van diensten van tussenpersonen wier diensten door derden worden gebruikt om inbreuk op zijn tekening- of modelrecht te maken.
De rechter kan, op vordering van de eiser, gelasten dat op kosten van de inbreukmaker, passende maatregelen tot verspreiding van informatie over de uitspraak worden getroffen.

Toelichting

Geld alleen lost een inbreuk zelden op. Zolang de namaak in schappen en magazijnen ligt en de aanvoerlijn intact is, blijft de schade doorlopen. Dit artikel geeft de modelhouder daarom een reeks nevenvorderingen: producten uit de handel halen of vernietigen, een voorlopig verbod krijgen, informatie over de keten opeisen en tussenpersonen laten ingrijpen.

Terugroepen, verwijderen, vernietigen

De rechter kan bevelen dat de inbreukmakende goederen worden teruggeroepen uit het handelsverkeer, er definitief uit worden verwijderd of worden vernietigd. Datzelfde kan met de materialen en werktuigen die vooral bij de productie zijn gebruikt. De kosten komen in beginsel voor rekening van de inbreukmaker, en deze maatregelen komen bovenop de schadevergoeding: ze zijn geen vervanging daarvan.

Er zit wel een rem op. De rechter moet de ernst van de inbreuk afwegen tegen de zwaarte van de maatregel en ook rekening houden met belangen van derden. Een hele partij vernietigen om een klein onderdeel dat eenvoudig te verwijderen is, zal die toets niet doorstaan.

Snel ingrijpen met een voorlopig bevel

Voor zover het nationale procesrecht daar niet al in voorziet, kan de rechter een voorlopig bevel geven tegen de vermeende inbreukmaker of tegen een tussenpersoon wiens diensten voor de inbreuk worden gebruikt. Dat bevel kan een dreigende inbreuk voorkomen, de voortzetting tijdelijk verbieden, zo nodig op straffe van een dwangsom, of doorgaan alleen toestaan als er zekerheid wordt gesteld voor een latere schadevergoeding. Die laatste variant is nuttig als beide partijen een reële kans hebben: de handel gaat door, maar de houder loopt geen incassorisico als hij uiteindelijk gelijk krijgt.

De keten in beeld krijgen

De rechter kan de inbreukmaker bevelen alles te vertellen wat hij weet over de herkomst en de distributiekanalen van de goederen en diensten, en de bijbehorende gegevens te overleggen. Die opgave mag alleen worden gevraagd voor zover dat gerechtvaardigd en redelijk is. Hetzelfde bevel kan worden gericht tot wie de namaak op commerciële schaal in voorraad heeft, de inbreukmakende diensten op die schaal afneemt of diensten levert die bij de inbreuk worden gebruikt.

Zo kan een houder van één winkelvondst naar de importeur en van de importeur naar de producent werken. Daarnaast kan de rechter een bevel richten tot tussenpersonen zelf, om hun diensten te staken wanneer derden die diensten voor inbreuk gebruiken. De rechter kan ten slotte bepalen dat op kosten van de inbreukmaker bekendheid wordt gegeven aan de uitspraak; voor een ontwerper met reputatieschade in een kleine branche is dat soms waardevoller dan het schadebedrag zelf.

Een voorbeeld

Een ontwerper van sieraden vindt op een online marktplaats kopieën van haar gedeponeerde hanger. Zij vraagt een voorlopig verbod tegen de verkoper, een bevel aan het platform om de advertenties ontoegankelijk te maken, en een opgave van de leverancier. Uit die opgave blijkt dat één groothandel meerdere verkopers bevoorraadt; daar wordt vervolgens de terugroeping en vernietiging van de restvoorraad gevorderd.

In de praktijk

Voor de houder: vraag de informatievordering vroeg. Zonder ketengegevens dweil je met de kraan open.
Voor de houder: maak de gevraagde maatregel proportioneel; een te grof geformuleerde vordering wordt eerder afgewezen dan toegewezen.
Voor de aangesprokene: een vrijwillige recall en een gedocumenteerde stop kunnen een dwangsom en vernietiging voorkomen.
Voor tussenpersonen: een bevel kan ook komen zonder dat je zelf inbreuk maakt; een werkbare meldprocedure beperkt dat risico.

Redactionele toelichting . Geen juridisch advies.

Wettekst