Artikel 2.26 BVIE: Automatisch einde van het merkrecht

Een merkrecht eindigt niet altijd door een procedure. Dit artikel somt op wanneer het recht op een merk vanzelf ophoudt te bestaan, zonder dat iemand daarvoor naar de rechter of naar het Bureau hoeft te stappen. In de kern gaat het om twee situaties: de houder haalt zijn eigen inschrijving weg, of de inschrijving loopt af en wordt niet vernieuwd.

Het onderscheid met vervallenverklaring is belangrijk. Verval in de zin van dit artikel treedt van rechtswege in: vanaf een bepaald moment is er domweg geen ingeschreven merk meer, en niemand hoeft daar iets voor te doen. Vervallenverklaring uit artikel 2.27 BVIE vraagt juist dat iemand een vordering instelt en aantoont dat een vervalgrond zich voordoet.

Doorhaling en het aflopen van de inschrijving

Vrijwillige doorhaling is de merkhouder die zijn eigen inschrijving laat schrappen, geheel of voor een deel van de waren en diensten waarvoor het merk staat ingeschreven. Dat gebeurt vaker dan je zou denken: als onderdeel van een schikking, na de verkoop van een productlijn, of om een dreigende vordering van een ander voor te zijn. Artikel 2.25 BVIE regelt hoe dat verzoek loopt.

Het verstrijken van de geldigheidsduur is de andere klassieker. Een inschrijving geldt voor een bepaalde periode en moet daarna worden vernieuwd. Wordt die vernieuwing vergeten, dan houdt de bescherming op. Niet omdat het merk zwak was of niet werd gebruikt, maar omdat de administratie niet is bijgehouden.

Merken die via een internationale inschrijving gelden

Veel merken gelden in de Benelux doordat een internationale inschrijving naar dit gebied is uitgebreid. Voor die merken loopt het lot van de Benelux-bescherming mee met die internationale registratie: wordt zij doorgehaald of loopt zij af, dan verdwijnt ook de bescherming hier. Hetzelfde geldt als de houder de bescherming voor het Benelux-gebied uitdrukkelijk opgeeft.

Daarnaast bestaat er een band met het merk in het land van oorsprong. Verliest het merk daar zijn wettelijke bescherming, dan werkt dat door in de internationale inschrijving en dus ook in de Benelux. Dat mechanisme staat in de praktijk bekend als de centrale aanval: wie het basismerk in het thuisland onderuit haalt, treft in één beweging alle gebieden waarnaar de inschrijving is uitgestrekt. Die afhankelijkheid is wel in de tijd begrensd. Zij duurt vijf jaar, gerekend vanaf de datum van de internationale inschrijving; valt het basismerk daarna weg, dan raakt dat de Benelux-bescherming niet meer.

Een voorbeeld

Een meubelmaker heeft een woordmerk ingeschreven voor kasten en voor tafels. Tien jaar later verkoopt hij zijn tafellijn aan een collega en spreekt af dat hij zijn merk voor tafels laat schrappen. Hij vraagt een gedeeltelijke doorhaling aan. Voor tafels is zijn recht daarmee weg; voor kasten loopt het gewoon door. Vergeet hij daarna de vernieuwing van dat restant, dan valt ook dat deel weg en staat de naam vrij voor iedereen die er als eerste bij is.

In de praktijk

• Voor de merkhouder: leg de vernieuwingsdatum vast op een plek die een personeelswisseling overleeft, en controleer of de correspondentieadressen in het register nog kloppen. Herinneringen komen daar terecht.
• Bij een schikking: spreek precies af voor welke waren en diensten de doorhaling geldt en wie het verzoek indient. Een te ruim geformuleerde afspraak kost meer merkrecht dan bedoeld.
• Voor wie tegen een merk aanloopt: controleer altijd eerst of de blokkerende inschrijving nog leeft. Een deel van de merken dat een aanvraag in de weg lijkt te zitten, is in werkelijkheid al afgelopen of doorgehaald.

Loopt een merk af of wordt het doorgehaald, dan verdwijnt daarmee het uitsluitende recht om anderen het gebruik te verbieden. Wat feitelijk is opgebouwd aan bekendheid verdwijnt niet mee, maar dat is een ander soort bescherming en veel moeilijker in te roepen dan een geldige inschrijving.