Artikel 2.16 BVIE: Hoe de oppositieprocedure verloopt

Nadat oppositie is ingesteld, neemt het Bureau de zaak in behandeling. Dit artikel beschrijft het spoorboekje daarvan: binnen welke grenzen het Bureau werkt, wanneer de procedure stil komt te liggen, wanneer zij zonder inhoudelijke beslissing eindigt, wat het Bureau uiteindelijk beslist en wie de kosten draagt.

Twee uitgangspunten sturen alles. Het Bureau beslist binnen een redelijke termijn, en het past hoor en wederhoor toe: geen enkel argument of stuk telt mee zonder dat de andere partij erop heeft kunnen reageren. De verdere uitwerking staat in het uitvoeringsreglement, dat de termijnen en de vorm van de stukken vastlegt.

Wanneer de procedure wordt opgeschort

Een oppositie kan pas zinvol worden beslist als vaststaat waar de partijen precies over strijden. Daarom legt het Bureau de zaak stil zolang dat nog onzeker is: bijvoorbeeld als het oudere merk waarop de opposant zich beroept zelf nog niet is ingeschreven, of als tegen dat oudere merk een procedure tot nietig- of vervallenverklaring loopt. Hetzelfde geldt als het aangevallen merk zelf nog in een weigeringsprocedure zit, en als de oppositie steunt op een aanvraag voor een oorsprongsbenaming of geografische aanduiding waarover nog geen definitieve beslissing is genomen. Daarnaast kunnen partijen samen om opschorting vragen; die adempauze geeft ruimte om te onderhandelen over een afbakening van de waren en diensten, waarna de oppositie kan worden ingetrokken. Het Bureau kan ook opschorten als dat om andere redenen passend is.

Einde zonder inhoudelijke beslissing

De procedure kan ook stoppen voordat het tot een oordeel over de merken komt. Dat gebeurt onder meer als de opposant zijn hoedanigheid verliest, als de oppositie wordt ingetrokken, als de aangevallen aanvraag vervalt, als het oudere recht niet meer geldig is, of als de opposant het gevraagde bewijs van gebruik als bedoeld in artikel 2.16bis BVIE niet op tijd levert. In die gevallen wordt een deel van de betaalde taksen terugbetaald.

Eén grond verdient extra aandacht: reageert de verweerder helemaal niet op de oppositie, dan vervalt zijn aanvraag. Stilzitten is dus geen neutrale keuze maar een verlies. Een ontwerpstudio die een oppositiebrief ongeopend in een la legt omdat zij het te druk heeft, is haar merkaanvraag kwijt zonder dat er ooit inhoudelijk naar de gelijkenis is gekeken.

De beslissing en het rechtsmiddel

Is de oppositie gegrond, dan weigert het Bureau het merk geheel of gedeeltelijk in te schrijven. Gedeeltelijk komt vaak voor: de aanvraag blijft dan overeind voor de waren of diensten waar geen conflict speelt. In het bijzondere geval van een merk dat een agent of vertegenwoordiger op eigen naam had aangevraagd, kan het Bureau in plaats daarvan de overdracht in het register aantekenen, langs de lijn van artikel 2.20ter BVIE. Is de oppositie ongegrond, dan wordt zij afgewezen.

Partijen krijgen de beslissing schriftelijk, met vermelding van het rechtsmiddel dat artikel 1.15bis BVIE openstelt. Zolang dat rechtsmiddel nog kan worden gebruikt, is de beslissing niet definitief. Het Bureau zelf is geen partij in die vervolgprocedure: de strijd blijft tussen opposant en aanvrager.

Wie betaalt de kosten

De verliezende partij wordt in de kosten verwezen, volgens de vaste bedragen uit het uitvoeringsreglement. Wordt de oppositie gedeeltelijk toegewezen, dan is niemand kosten verschuldigd — beide partijen hebben dan immers deels gelijk gekregen. De kostenbeslissing van het Bureau is een executoriale titel, wat betekent dat zij zonder tussenkomst van een rechter kan worden geïncasseerd volgens het recht van het land waar dat gebeurt.

In de praktijk

• Voor de verweerder: reageer altijd, ook als je uiteindelijk wilt schikken of je aanvraag wilt beperken. Zwijgen kost je de hele aanvraag.
• Voor de opposant: houd er rekening mee dat je om gebruiksbewijs kan worden gevraagd en dat het niet leveren daarvan het einde van je oppositie betekent.
• Voor beiden: gebruik de opschorting op gezamenlijk verzoek. Een afspraak over de omschrijving van de waren en diensten is meestal goedkoper en duurzamer dan een beslissing waarin één van beiden volledig verliest.