Boek 5 Artikel 129 (5:129 BW)

Besluiten van een rechtspersoon kunnen nietig of vernietigbaar zijn. De algemene bepalingen in Boek 2 knopen daarvoor aan bij de statuten en bij reglementen. Omdat een vereniging van eigenaars haar spelregels niet in losse statuten maar in de akte van splitsing heeft staan, past dit artikel die aanknoping aan. De akte van splitsing geldt als statuten, en het reglement dat deel van die akte uitmaakt telt daarbij niet als een gewoon reglement.

Waarom deze vertaalslag nodig is

Bij een gewone vereniging staan de statuten in een notariële oprichtingsakte en zijn reglementen daaraan ondergeschikt. Bij een vereniging van eigenaars zit alles in één stuk: de akte van splitsing bevat de statuten én het reglement, en beide zijn ingeschreven in de openbare registers. Zonder deze bepaling zou onduidelijk zijn welk toetsingskader geldt als een besluit botst met de akte.

Wat dit betekent voor nietigheid

Voor de toepassing van artikel 2:14 BW, dat over nietige besluiten gaat, wordt de akte van splitsing met de statuten gelijkgesteld. Niet elk gebrek leidt tot nietigheid: strijd met bepalingen die het tot stand komen van besluiten regelen, maakt een besluit op grond van artikel 2:15 lid 1 onder a BW vernietigbaar, en voor een verzoek tot vernietiging geldt de termijn van artikel 5:130 BW.

• Nietig betekent: het besluit heeft nooit bestaan; niemand hoeft het aan te vechten en er geldt geen termijn.
• Vernietigbaar betekent: het besluit geldt totdat de rechter het op verzoek vernietigt, en daarvoor loopt wél een termijn.

- Het verschil telt voor wie het niet eens is met een besluit: gaat het om een vernietigbaar besluit, dan moet hij binnen de termijn van artikel 5:130 BW naar de kantonrechter.

Wat dit betekent voor vernietigbaarheid

Artikel 2:15 BW noemt de gronden voor vernietiging van besluiten, waaronder strijd met een reglement. Het tweede lid van dit artikel bepaalt dat het reglement dat op grond van artikel 5:111 BW, onder d, deel van de akte van splitsing uitmaakt, voor die grond niet als reglement geldt. Dat reglement is immers onderdeel van de akte, en die akte is op grond van het eerste lid met de statuten gelijkgesteld. Strijd met het reglement uit de akte wordt dus beoordeeld als strijd met de akte.

Een voorbeeld. Een vergadering besluit dat de kosten van de lift voortaan alleen door de bewoners van de bovenste etages worden betaald, terwijl de akte een vaste verdeelsleutel voor alle gemeenschappelijke kosten bevat. Zo'n besluit is in strijd met de akte en daarmee nietig. Wie het wil veranderen, moet de akte van splitsing laten wijzigen; met een stemming alleen lukt het niet.

In de praktijk

Voor een eigenaar die het oneens is met een besluit, is de eerste vraag of het besluit nietig of vernietigbaar is. Over vernietiging van besluiten van de vereniging oordeelt de kantonrechter (artikel 5:130 BW).