Boek 5 Artikel 135 (5:135 BW)

Dit is een schakelbepaling. Zij verklaart twee regels uit het verenigingsrecht van Boek 2 van toepassing op de vereniging van eigenaars: het vierde lid van artikel 2:45 BW, dat het mogelijk maakt om ook aan anderen dan bestuurders de bevoegdheid te geven de vereniging te vertegenwoordigen, en artikel 2:48 BW, over de verantwoording die het bestuur aan de vergadering aflegt. Zo hoeft de wetgever die regels niet nog eens in deze titel te herhalen.

Waarom er geschakeld wordt

Artikel 5:124 BW verklaart de algemene bepalingen over rechtspersonen uit titel 1 van Boek 2 grotendeels van toepassing, maar zondert een reeks bepalingen uit en laat de titel over de vereniging alleen gelden waar deze afdeling ernaar verwijst. Dit artikel is zo'n verwijzing. Het gevolg is dat een vereniging van eigenaars op deze twee punten precies zo werkt als een gewone vereniging, terwijl zij op andere punten haar eigen regels houdt.

Vertegenwoordiging naar buiten toe

De eerste schakel gaat niet over de omvang van de bestuursbevoegdheid, maar over de vraag wie de vereniging nog meer naar buiten toe kan binden. Naast het bestuur kunnen ook anderen die bevoegdheid krijgen, bijvoorbeeld een beheerder; dat moet dan wel in de statuten staan, die deel uitmaken van de akte van splitsing. Het bestuur zelf kan de bevoegdheid langs deze weg niet worden ontnomen: de geschakelde regel staat alleen toe dat anderen daaráán worden toegevoegd. Hoever het bestuur zelf mag gaan, volgt uit deze titel: artikel 5:131 BW bepaalt dat besluiten waarin de vergadering het bestuur aanwijzingen geeft niet aan een wederpartij kunnen worden tegengeworpen tenzij die ze kende of behoorde te kennen.

• Voor leveranciers betekent dit dat zij moeten nagaan met wie zij te maken hebben: een bestuurder, of iemand die in de statuten daarnaast bevoegd is verklaard.
• Voor eigenaars betekent het dat het vertegenwoordigen niet bij het bestuur hoeft te blijven; wie die bevoegdheid wil uitbreiden of juist wil beperken, moet dat in de statuten regelen.

- Voor het bestuur betekent het verantwoordelijkheid: naar buiten toe bindend handelen, naar binnen toe aanspreekbaar zijn.

Verantwoording aan de vergadering

De tweede schakel verplicht het bestuur zich tegenover de vergadering te verantwoorden over beleid en geld. Dat gebeurt op een vergadering die binnen zes maanden na het boekjaar valt, tenzij de vergadering die termijn oprekt: het bestuur doet daar verslag van de gang van zaken en van het gevoerde beleid; de balans en het overzicht van baten en lasten legt het, met een toelichting erbij, ter goedkeuring voor. Die goedkeuring is dus een besluit van de vergadering en geen vrijblijvend kennisnemen. Een onderzoekscommissie is pas verplicht als twee dingen samenvallen: er is geen raad van commissarissen én er wordt over de getrouwheid van die stukken geen verklaring van een accountant overgelegd. Is dat zo, dan benoemt de vergadering elk jaar een commissie van ten minste twee leden die geen deel van het bestuur mogen uitmaken, om de stukken te onderzoeken en daarover verslag uit te brengen. Daarmee sluit deze bepaling aan bij de eigen regels van deze titel: het reglement moet op grond van artikel 5:112 BW een regeling over de jaarlijkse exploitatierekening bevatten, en artikel 5:126 BW verplicht de vereniging tot het aanhouden van een reservefonds.

Via de verantwoording zien de eigenaars waaraan hun bijdragen zijn besteed, hoe het fonds ervoor staat en of het onderhoud volgens plan verloopt. Wordt er geen verantwoording afgelegd, dan is dat een reden om het onderwerp op de vergadering te agenderen en zo nodig het bestuur te vervangen; de vergadering kan een bestuurder immers te allen tijde schorsen of ontslaan.

Een voorbeeld. Een complex heeft een externe beheerder als bestuurder. Jarenlang komt er geen overzicht van inkomsten en uitgaven en weet niemand hoeveel er in het reservefonds zit. De eigenaars kunnen op de vergadering verantwoording eisen, want die verplichting rust op het bestuur. Levert dat niets op, dan kunnen zij het bestuur ontslaan en een ander benoemen.

In de praktijk

Voor eigenaars: de jaarlijkse stukken geven zicht op de bijdragen, het fonds en het onderhoud, en de vergadering is de plaats om ze te bespreken en vragen te stellen. Voor bestuurders: vastleggen wat er is gedaan en waarom, een ordelijk overzicht en het aanhouden van de termijn van zes maanden maken de verantwoording eenvoudiger. Voor derden die met een complex contracteren: ga na wie namens de vereniging mag tekenen, en vraag bij grote opdrachten om de akte van splitsing.