Boek 5 Artikel 19 (5:19 BW)

Een dier dat wegloopt, is niet meteen van niemand. Dit artikel maakt onderscheid tussen tamme dieren en andere dieren. Bij tamme dieren verliest de eigenaar zijn recht pas wanneer het dier, nadat het uit zijn macht is geraakt, is verwilderd. Bij andere dieren verliest hij het recht zodra zij de vrijheid krijgen en hij niet meteen probeert ze weer te vangen of zijn pogingen daartoe opgeeft.

Tamme dieren

Honden, katten, paarden en vee blijven van hun eigenaar, ook als zij een tijd zoek zijn. Pas verwildering doet de eigendom eindigen, en dat is een proces van langere adem: het dier is dan niet meer aan mensen gebonden en leeft zelfstandig verder. Voor de praktijk betekent dit dat een weggelopen kat of hond bijna altijd nog een eigenaar heeft. Wie zo'n dier opvangt, is dus geen eigenaar maar in feite een vinder, met de plichten die daarbij horen.

Andere dieren

Bij dieren die niet tam zijn, ligt de grens veel dichterbij. Zodra zij hun vrijheid verkrijgen, verliest de eigenaar de eigendom, tenzij hij terstond probeert ze terug te vangen en dat volhoudt. Staakt hij die pogingen, dan is het dier niet meer van hem. Achter die regel zit de gedachte dat zulke dieren zich niet uit zichzelf aan een mens binden: wie de band niet actief herstelt, verliest hem.

• Tam dier — blijft van de eigenaar totdat het is verwilderd.
• Ander dier — de eigendom eindigt bij vrijheid, tenzij de eigenaar direct en volhardend achtervolgt.

- Opgevangen dier — zolang er nog een eigenaar is, is opvangen geen eigenaar worden.

Wat u moet doen als uw dier weg is

Handel snel en maak dat zichtbaar. Meld de vermissing bij de gemeente, bij de politie en bij de opvang in de omgeving, hang berichten op en zoek actief. Bij niet-tamme dieren is dat direct doorslaggevend voor de vraag of u eigenaar blijft. Bij tamme dieren helpt het om aan te tonen dat het dier niet is verwilderd maar gewoon zoek was, en het versnelt de hereniging. Een chip of een merkteken maakt het bewijs van eigendom eenvoudig.

Een voorbeeld. Uw kat is drie weken weg en duikt op bij iemand twee straten verderop. De kat is niet verwilderd, dus zij is nog steeds van u en u kunt haar terugvragen. Ontsnapt daarentegen een niet-tam dier uit een verblijf en onderneemt de houder niets, dan verliest hij zijn recht op het moment dat hij het opgeeft. Wie het dier daarna opvangt, kan wel te maken krijgen met regels over dierenwelzijn en over beschermde soorten.

In de praktijk

Voor de eigenaar geldt: laat zien dat u zoekt en leg dat vast met data en meldingen. Voor wie een dier vindt geldt de omgekeerde les: ga ervan uit dat het dier van iemand is, meld het en verzorg het intussen goed. De regels over gevonden zaken en over de bewaring van dieren door de gemeente sluiten daarop aan, en de kosten van opvang kunnen bij de eigenaar in rekening worden gebracht.