Boek 5 Artikel 6 (5:6 BW)

Dit artikel bepaalt wanneer een gevonden zaak van de vinder wordt. De hoofdregel is dat de vinder die zich aan de verplichtingen uit artikel 5:5 BW heeft gehouden, één jaar na zijn aangifte of melding eigenaar wordt. Voorwaarde is dat de zaak op dat moment nog bij hem of bij de gemeente is. Voor zaken die aan de gemeente in bewaring zijn gegeven, kent het artikel daarnaast bevoegdheden van de burgemeester om de zaak te verkopen, weg te geven of te vernietigen.

De termijn van één jaar

De termijn begint te lopen op de dag van de aangifte of de melding, niet op de dag van de vondst. Wie te laat aangeeft, schuift daarmee niet zijn eigen termijn op: hij heeft dan niet met bekwame spoed aangegeven, voldoet dus niet aan de eisen van artikel 5:5 BW en wordt ook een jaar later langs deze weg geen eigenaar. Hetzelfde geldt voor wie in het geheel niet aangeeft. Aan het einde van dat jaar gaat de eigendom van rechtswege over: er is geen besluit, geen akte en geen betaling voor nodig.

Niet-kostbare zaken en de drie maanden

Voor zaken die vrijwillig aan de gemeente in bewaring zijn gegeven en die bij algemene maatregel van bestuur zijn aangewezen als niet kostbaar, geldt de hoofdregel van het eerste lid niet. De vinder wordt van zo'n zaak dus zelf geen eigenaar, niet na een jaar en ook niet eerder; alleen de burgemeester krijgt bevoegdheden. Die mag al drie maanden na de inbewaringgeving de zaak verkopen voor rekening van de gemeente, haar om niet aan een derde geven of haar vernietigen. Dat is een praktische regeling: gemeenten kunnen geen jaar lang onbeperkt paraplu's en oude fietsen opslaan.

• Eén jaar — de hoofdtermijn waarna de vinder die aan de eisen voldeed eigenaar wordt.
• Drie maanden — voor vrijwillig ingeleverde, als niet kostbaar aangewezen zaken kan de burgemeester dan al handelen.

- Eén jaar bij de gemeente — in de overige gevallen van bewaring door de gemeente heeft de burgemeester na dat jaar dezelfde bevoegdheden.

Als de rechthebbende zich meldt

De hele regeling wijkt zodra de eigenaar of een ander die de zaak mag ontvangen zich meldt bij degene die de zaak bewaart, en dat op tijd doet. Meldt hij zich vóór het verstrijken van de termijn, dan wordt de vinder geen eigenaar en mag de burgemeester niet verkopen. Meldt hij zich pas daarna, dan baat hem dat alleen nog in de twee gevallen waarin de burgemeester bevoegd wordt, dus bij de drie maanden en bij het jaar van bewaring door de gemeente, en dan alleen zolang de gemeente de zaak redelijkerwijs nog beschikbaar kan stellen. Valt de vondst onder de hoofdregel, dan moet de melding binnen het jaar komen, ook wanneer de zaak bij de gemeente ligt; daarna is de vinder eigenaar.

Een voorbeeld. U vindt een goede fiets, doet aangifte en zet hem in uw schuur. Elf maanden later meldt de eigenaar zich bij u, omdat u degene bent die de fiets bewaart. De fiets blijft van hem en u geeft hem terug. Meldt zich niemand en staat de fiets er na een jaar nog, dan bent u eigenaar geworden. Was de fiets in de tussentijd gestolen uit uw schuur, dan gaat de eigendom niet over, want de zaak is dan niet meer in uw macht.

In de praktijk

Bewaar het bewijs van uw aangifte en noteer de datum, want daarmee rekent u de termijn uit. Geef de zaak in bewaring bij de gemeente als u haar niet veilig kunt houden. En houd er rekening mee dat eigenaar worden niet betekent dat u gratis uit bent: wie de zaak vóór het einde van de termijn opeist, moet de kosten van bewaring, onderhoud en opsporing vergoeden, en dat is een aparte rekening.