Boek 5 Artikel 82 (5:82 BW)

Een erfdienstbaarheid is meestal een voordeel, maar er kunnen lasten en verplichtingen aan vastzitten: een retributie, een bijdrage in het onderhoud, de plicht om een pad in stand te houden. Artikel 5:82 BW geeft de eigenaar van het heersende erf dan een uitweg. Wil hij uit hoofde van die lasten en verplichtingen op zijn kosten afstand doen van zijn recht, dan moet de eigenaar van het dienende erf daaraan meewerken.

Waarom medewerking nodig is

Afstand doen van een beperkt recht op een onroerende zaak gaat niet met een brief. Er is een notariële akte voor nodig die in de openbare registers wordt ingeschreven, en daarvoor is de medewerking van de andere partij vereist. Het eerste lid verplicht de eigenaar van het dienende erf tot die medewerking.

De voorwaarden

• Het moet gaan om de lasten. De reden voor de afstand ligt in de lasten en verplichtingen die aan de erfdienstbaarheid zijn verbonden.
• Op zijn kosten. Zo staat het in de wettekst: de eigenaar van het heersende erf doet op zijn kosten afstand.

- De ander moet meewerken. De eigenaar van het dienende erf is gehouden mee te werken.

Afwijken voor de eerste twintig jaren

Het tweede lid maakt een uitzondering mogelijk. In de akte van vestiging kan voor de eerste twintig jaren iets anders worden bepaald, bijvoorbeeld dat afstand in die periode niet mogelijk is of alleen onder voorwaarden. Die ruimte is in de tijd begrensd: een afwijkend beding werkt hooguit tot twintig jaar na de vestiging. Daarna geldt de hoofdregel van het eerste lid weer, wat de akte daarover verder ook zegt. Of zo'n beding is opgenomen, blijkt alleen uit de akte van vestiging zelf.

Een voorbeeld. Een perceel heeft een recht van weg over de oprit van de buurman en betaalt daarvoor jaarlijks een retributie, terwijl in de akte ook een onderhoudsplicht staat. De eigenaar wil van die lasten af en doet afstand van het recht; de buurman moet aan de akte meewerken. Staat er in de akte een beding dat afstand in de eerste twintig jaren uitsluit en is die termijn nog niet om, dan is hij daaraan gebonden.

In de praktijk

Afstand is definitief: het recht verdwijnt en komt niet terug als het later toch nodig blijkt. In de akte staat of er voor de eerste twintig jaren iets afwijkends is bepaald. Werkt de eigenaar van het dienende erf niet mee terwijl aan de voorwaarden is voldaan, dan kunt u zijn medewerking in rechte afdwingen. Voor de eigenaar van het dienende erf geldt dat het tweede lid de akte van vestiging noemt als de plaats voor een afwijkend beding, en dat de afwijking niet verder reikt dan de eerste twintig jaren.