Boek 5 Artikel 5 (5:5 BW)

Vindt u een zaak die niemand onder zich heeft en neemt u haar mee, dan krijgt u meteen verplichtingen. U moet met bekwame spoed aangifte doen bij een gemeente, tenzij u terstond na de vondst mededeling van de vondst hebt gedaan aan wie u redelijkerwijs voor de eigenaar of voor een tot ontvangst bevoegde mocht houden. Vond u de zaak in een woning, een gebouw of een vervoermiddel, dan moet u dat ook daar melden. En vraagt de gemeente de zaak in bewaring, dan geeft u haar af. Wie aan deze verplichtingen voldoet, kan onder de voorwaarden van artikel 5:6 BW later zelf eigenaar worden.

Wanneer de plichten ontstaan

De wettekst verbindt de verplichtingen aan twee handelingen samen: de zaak vinden én haar onder zich nemen. Wie een gevonden voorwerp laat liggen waar het ligt, heeft deze plichten niet. Neemt u de zaak wel mee of in bewaring, dan ontstaan zij op dat moment, en vanaf dan bent u ook verantwoordelijk voor de zaak.

Melden of aangeven

Er zijn twee routes. Weet u meteen wie de zaak toekomt en doet u daarvan terstond na de vondst mededeling aan die persoon, dan hoeft u geen aangifte te doen; of u de zaak ook meteen afgeeft, is voor die uitzondering niet beslissend. Is die mededeling er niet direct na de vondst gekomen, dan doet u met bekwame spoed aangifte. Dat kan bij elke gemeente, niet alleen bij de gemeente waar u de zaak vond; daar is een ambtenaar voor aangewezen.

Vondst in een woning, gebouw of vervoermiddel

Vindt u iets in andermans ruimte, dan komt er een tweede melding bij. U meldt de vondst aan degene die de woning bewoont, of aan wie het gebouw of het vervoermiddel gebruikt of exploiteert, of aan de persoon die daar namens hem toezicht houdt. Wie iets kwijt is, informeert vaak eerst op de plek waar hij het verloor, en via deze melding is de vondst daar bekend. Deze extra melding vervalt alleen als u ook al niet tot aangifte verplicht was, doordat u terstond na de vondst mededeling hebt gedaan aan degene die u als eigenaar of als tot ontvangst bevoegde mocht beschouwen.

• Bij de gemeente — aangifte bij de daarvoor aangewezen ambtenaar, in welke gemeente dan ook.
• Bij de beheerder van de ruimte — de bewoner, de gebruiker, de exploitant of degene die er toezicht houdt.

- Afgifte — vraagt de gemeente de zaak in bewaring, dan bent u verplicht haar af te geven.

Zelf bewaren of afgeven

U mag de zaak op elk moment bij een gemeente in bewaring geven, ook als niemand daarom vraagt. Doet u dat niet, dan moet u de zaak zelf goed bewaren en onderhouden zolang zij onder u is. Dat is een echte zorgplicht: een gevonden fiets zet u niet ongesloten in de regen en een gevonden dier verwaarloost u niet. Het vierde lid geeft de vinder het recht om van de aangewezen ambtenaar een bewijs van aangifte of van inbewaringgeving te verlangen. Met zo'n bewijs kan hij later aantonen dat en wanneer hij aan zijn verplichtingen heeft voldaan.

Een voorbeeld. U vindt een telefoon in de tram. U meldt de vondst bij de vervoerder en doet aangifte bij de gemeente. Meldt de eigenaar zich, dan geeft u de telefoon terug. Meldt zich niemand, dan loopt de termijn die in artikel 5:6 BW staat en kunt u na verloop daarvan eigenaar worden, mits u aan alle eisen hebt voldaan.

In de praktijk

Wie de vondst aangeeft, kan de zaak onder de voorwaarden van artikel 5:6 BW later houden. Wie haar zonder aangifte of mededeling onder zich houdt, voldoet niet aan de verplichtingen van dit artikel en verkrijgt de eigendom langs die weg niet; meldt de rechthebbende zich, dan kan hij de zaak opeisen. Een aantekening van datum, plaats en omstandigheden van de vondst maakt het later eenvoudiger om te laten zien wat er is gebeurd.