Boek 5 Artikel 130 (5:130 BW)

Wie een besluit van de vergadering of van een ander orgaan van de vereniging wil aantasten, kan de vernietiging ervan vragen. Het enkele feit dat u het met de inhoud oneens bent, is daarvoor niet genoeg: de wet verlangt een grond, bijvoorbeeld een gebrek in de manier waarop het besluit tot stand kwam, een uitkomst die botst met wat redelijkheid en billijkheid tussen de betrokkenen vergen, of schending van een reglement dat naast de akte van splitsing geldt. Bovendien moet de verzoeker er redelijk belang bij hebben dat de geschonden regel wordt nageleefd. Dit artikel wijst voor de vernietiging de kantonrechter aan, in afwijking van de gewone regel uit Boek 2 dat vernietiging bij dagvaarding wordt gevorderd. Er geldt een korte termijn van een maand, alle stemgerechtigden worden opgeroepen, en de rechter kan het besluit hangende de procedure schorsen.

Welke rechter en welke procedure

De vernietiging gebeurt door een uitspraak van de kantonrechter van de rechtbank in het arrondissement waar het gebouw, of het grootste deel ervan, ligt. Het is een verzoekschriftprocedure: u dient een verzoek in, geen dagvaarding. In afwijking van artikel 2:15 BW is dus niet de gewone weg van de vordering gekozen, maar een lichtere en snellere procedure die past bij geschillen tussen mensen die in hetzelfde gebouw wonen.

De termijn van een maand

De verzoeker heeft één maand, gerekend vanaf de dag waarop hij het besluit kende of had kunnen kennen. Die tweede variant is belangrijk: wie de vergadering oversloeg en de notulen ongelezen liet liggen, kan zich er later niet op beroepen dat hij van niets wist. De termijn is kort omdat een complex verder moet kunnen; onderhoud, begroting en incasso kunnen niet maanden in de lucht blijven hangen.

• Reageer meteen als u een besluit onjuist vindt: vraag de notulen op en noteer de datum waarop u ze kon lezen.
• Verstrijkt de maand, dan staat het besluit vast, ook al was het aantastbaar geweest.

- Is het besluit nietig, bijvoorbeeld wegens strijd met de akte van splitsing, dan speelt deze termijn niet; artikel 5:129 BW bepaalt wanneer dat het geval is.

Oproeping, hoger beroep en schorsing

De verzoeker, alle andere stemgerechtigden en de vereniging worden bij name opgeroepen om te worden gehoord. Iedereen die het aangaat, kan dus zijn kant van het verhaal vertellen; dat maakt de procedure zwaarder in voorbereiding maar voorkomt dat er achter iemands rug om wordt beslist. Hoger beroep kan alleen binnen een maand na de dagtekening van de eindbeschikking. En zolang het verzoek loopt, mag de rechter het besluit schorsen totdat er onherroepelijk is beslist.

Die schorsingsmogelijkheid is in de praktijk vaak het belangrijkste. Zonder schorsing zou een bestuur een omstreden verbouwing gewoon kunnen laten uitvoeren terwijl de procedure loopt, en dan valt er achteraf weinig meer terug te draaien.

Een voorbeeld. Een vergadering besluit tot een dure gevelrenovatie met een verdeelsleutel die afwijkt van eerdere jaren. Een eigenaar die tegen stemde, meent dat de besluitvorming niet klopte omdat de oproeping te laat was. Hij dient binnen een maand na de notulen een verzoek in bij de kantonrechter en vraagt tegelijk om schorsing, zodat de opdracht aan de aannemer niet definitief wordt voordat er is beslist.

In de praktijk

Voor een eigenaar: de maand is hard; wacht niet tot na de zomer met actie. Voor het bestuur: verstuur de notulen snel en aantoonbaar, want dat markeert het begin van de termijn en geeft het complex zekerheid. Voor beide partijen: veel bezwaren zijn met een gesprek of met mediation sneller op te lossen dan met een procedure, zeker omdat u daarna in hetzelfde gebouw verder moet.