Boek 5 Artikel 49 (5:49 BW)

In een aaneengebouwd gedeelte van een gemeente kan iedere eigenaar van zijn buurman verlangen dat er op de erfgrens een scheidsmuur van twee meter hoog komt. Die vordering kan op elk moment worden ingesteld, en de kosten dragen beide eigenaars voor gelijke delen. Regelt een verordening of een plaatselijke gewoonte de wijze of de hoogte van de afscheiding anders, dan gaat die regeling voor. De bepaling geldt niet als een van de erven een openbare weg of openbaar water is.

Waar de bevoegdheid geldt

De regel is beperkt tot een aaneengebouwd gedeelte van een gemeente. Of een perceel daarin ligt, hangt af van de feitelijke bebouwing ter plaatse: het gaat om een gebied waar de bebouwing aaneengesloten is. Buiten zo'n gebied bestaat deze vordering niet; daar is een eigenaar wel bevoegd zijn erf af te sluiten, maar kan hij zijn buurman niet dwingen mee te betalen aan een muur op de grens. Grenst uw erf aan een openbare weg of aan openbaar water, dan is de vordering evenmin aan de orde.

De muur en de kosten

Uitgangspunt is een afscheiding van twee meter hoog. Wat als muur telt, staat in artikel 5:43 BW: iedere ondoorzichtige afsluiting van steen, hout of ander geschikt materiaal, dus ook een dichte schutting. Omdat de muur op de grens staat, is hij in de regel gemeenschappelijk en delen beide buren in de kosten van aanleg. Over de vraag wat er gebeurt als een van beiden een duurdere uitvoering wil, zegt de wet niets; daarover maken buren dus het best vooraf afspraken.

• Twee meter — de hoogte die de wet als uitgangspunt neemt.
• Op de grens — de afscheiding komt op de erfgrens en wordt daarmee in beginsel gemeenschappelijk.

- Gelijke delen — beide eigenaars dragen de helft van de kosten.

Plaatselijke regels gaan voor

De wet laat uitdrukkelijk ruimte voor een verordening of een plaatselijke gewoonte die de wijze of de hoogte van de afscheiding anders regelt. Een gemeente kan bijvoorbeeld een lagere hoogte voorschrijven op hoekpercelen of bij voortuinen, of eisen stellen aan het uiterlijk. Controleer die regels dus voordat u een muur bestelt: wat de wet als uitgangspunt geeft, kan plaatselijk anders liggen, en ook het vergunningvrij bouwen kent grenzen.

Een voorbeeld. Twee rijtjeswoningen in een woonwijk worden gescheiden door een half vergane schutting. De ene buurman wil vervangen, de andere heeft geen zin in de kosten. De eerste kan medewerking vorderen aan een scheidsmuur van twee meter en de helft van de kosten bij de tweede in rekening brengen. Wil hij daarbij een kostbare uitvoering, dan doet hij er goed aan dat vooraf met zijn buurman te bespreken, omdat de wet daar geen regel voor geeft.

In de praktijk

Vraag twee offertes op, bespreek ze met uw buurman en leg de afspraak schriftelijk vast, inclusief de verdeling van de kosten en van het toekomstige onderhoud. Controleer de gemeentelijke regels over hoogte en uitvoering. Weigert de buurman zonder reden, dan is de vordering het sluitstuk; weeg daarbij de kosten van een procedure af tegen die van de schutting zelf, en overweeg eerst een gesprek of mediation.