Boek 5 Artikel 44 (5:44 BW)

Takken die over de erfgrens hangen en wortels die eronderdoor schieten zijn een klassiek burenprobleem. De wet geeft twee verschillende oplossingen. Voor overhangende beplanting geldt dat u de buurman eerst moet aanmanen; laat hij het overhangende deel daarna staan, dan mag u het zelf wegsnijden en houden. Voor wortels die uw erf in zijn gegroeid geldt geen aanmaning: die mag u weghakken voor zover ze zijn doorgeschoten, en ook die zijn daarna van u.

Takken: eerst aanmanen

Bij overhangende takken staat de wet u niet toe meteen de zaag te pakken. U spreekt de buurman aan en geeft hem de gelegenheid het overhangende deel zelf te verwijderen. Doet u dat schriftelijk en met een redelijke termijn, dan staat u sterk. Blijft hij in gebreke, dan mag u eigenmachtig wegsnijden wat over uw erf hangt. U mag daarbij niet verder gaan dan de erfgrens: de tak boven zijn eigen tuin blijft van hem, ook als de boom scheef staat.

Wortels: direct weghakken

Bij wortels ligt het anders. Wat uw kant op is gegroeid, mag u weghakken voor zover het is doorgeschoten, zonder voorafgaande aanmaning; het tweede lid stelt die voorwaarde niet. Wortels worden vaak pas opgemerkt als bestrating, riolering of fundering al schade oplopen. Ook hier geldt de grens van uw eigen erf: graven op het perceel van de buurman om de wortel bij de stam af te steken, mag niet.

• Overhangende takken — aanmanen, termijn geven, daarna zelf wegsnijden en toe-eigenen.
• Doorgeschoten wortels — direct weghakken en toe-eigenen, binnen uw eigen erf.

- Het weggenomen hout — wordt van u, dus ook de kosten en de afvoer zijn voor u.

Wat de bevoegdheid omvat

De wettekst bakent de bevoegdheid nauwkeurig af: bij takken gaat het om 'het overhangende', bij wortels om wat is doorgeschoten, en alleen 'voor zover' het is doorgeschoten. Wat aan de kant van de buurman staat, valt daarbuiten. Daarnaast blijven publiekrechtelijke regels gelden: voor sommige bomen is een kapvergunning nodig, en gemeentelijke verordeningen kunnen beschermde bomen aanwijzen. De burenrechtelijke bevoegdheid om zelf in te grijpen neemt die regels niet weg.

Een voorbeeld. Een oude wilg van de buren hangt met zware takken boven uw dak en zijn wortels tillen uw terras op. U stuurt een brief waarin u vraagt de takken binnen vier weken terug te snoeien. Gebeurt er niets, dan mag u de takken tot aan de erfgrens wegsnijden en het hout houden. De wortels onder uw terras mag u meteen weghakken, maar blijf daarbij aan uw eigen kant van de grens en let op of de boom beschermd is.

In de praktijk

Begin met een gesprek en pak daarna pas de pen. Zet in de aanmaning welke takken het betreft, wat u vraagt en binnen welke termijn, en bewaar foto's van vóór en na. Gaat het om een grote of oude boom, dan kan een hovenier of boomdeskundige beoordelen hoe het werk het best kan worden uitgevoerd. En bedenk dat de buurman blijft wonen waar hij woont: een gezamenlijke snoeibeurt is vaak goedkoper dan een geschil.