Boek 5 Artikel 37 (5:37 BW)

Wonen naast elkaar betekent elkaar iets aandoen: geluid, geur, schaduw, trillingen. Dat mag, tot op zekere hoogte. Dit artikel trekt de grens: de eigenaar van een erf mag aan eigenaars van andere erven geen hinder toebrengen in een mate of op een wijze die onrechtmatig is volgens artikel 6:162 BW. De wet noemt daarbij voorbeelden: rumoer, trillingen, stank, rook of gassen, het onthouden van licht of lucht, en het ontnemen van steun. Die opsomming is niet uitputtend.

Wanneer hinder onrechtmatig wordt

Er is geen vaste grens in decibellen of meters. Of hinder onrechtmatig is, hangt af van de aard, de ernst en de duur ervan en van de schade die zij veroorzaakt, bezien in het licht van de omstandigheden. Wie eerder was speelt mee, net als de plaatselijke situatie: in een bedrijventerrein ligt de lat anders dan in een rustige woonwijk. Ook telt of de veroorzaker eenvoudig maatregelen kan nemen om de hinder te beperken, en of degene die klaagt zich zelf tegen de hinder had kunnen beschermen.

Vormen van hinder

De genoemde voorbeelden laten zien hoe breed het begrip is. Rumoer en trillingen zijn merkbaar in huis. Stank, rook en gassen verspreiden zich over de erfgrens. Het onthouden van licht of lucht gaat over bouwwerken en beplanting die de buurman in het donker zetten. Het ontnemen van steun betreft graafwerk of sloop waardoor de grond of de muur van de buurman verzakt; dat is vaak de meest schadelijke vorm, omdat er direct constructieve schade ontstaat.

• Rumoer en trillingen — geluid van installaties, machines, muziek of verkeer op het erf.
• Stank, rook en gassen — verbranding, opslag, dieren of afvoer die de buren bereikt.
• Licht en lucht — bouwwerken en beplanting die zon en ventilatie wegnemen.

- Steun — ontgraven, heien of slopen waardoor de buurgrond of de muur van de buur verzakt.

Wat u kunt vorderen

Wie onrechtmatige hinder ondervindt, kan een verbod vragen, het treffen van maatregelen eisen en schadevergoeding vorderen. Dat is een gang naar de rechter, die de belangen van beide erven tegen elkaar afweegt. Vergunningen bieden de veroorzaker niet zonder meer dekking: dat een activiteit publiekrechtelijk is toegestaan, betekent niet automatisch dat de hinder tegenover de buren rechtmatig is. Andersom blijft normaal woon- en werkgebruik toegestaan, ook als de buurman er last van heeft.

Een voorbeeld. Een buurman plaatst een warmtepomp vlak bij de erfgrens, onder een slaapkamerraam. Het geluid is 's nachts hoorbaar en houdt de buren wakker. Verplaatsen of omkasten kost weinig en helpt veel; dat maakt de kans groot dat de hinder onrechtmatig wordt geacht als hij niets doet. Klaagt daarentegen iemand over het geluid van spelende kinderen in de tuin, dan is dat gewoon woongebruik en zal een vordering stranden.

In de praktijk

Begin met een gesprek en leg de klacht daarna schriftelijk vast, met data, tijdstippen en zo mogelijk metingen of opnames. Vraag om een concrete maatregel in plaats van om erkenning van ongelijk; dat maakt een oplossing makkelijker. Komt u er niet uit, dan is mediation een verstandige tussenstap voordat u naar de rechter gaat, zeker omdat u met deze buurman voorlopig blijft samenwonen in dezelfde straat.