Boek 5 Artikel 26 (5:26 BW)

De stranden van de zee, gerekend tot aan de duinvoet, worden vermoed eigendom van de Staat te zijn. Het gaat om een vermoeden en niet om een vaststaande regel: wie kan aantonen dat hij zelf eigenaar is van een stuk strand, gaat voor. In de praktijk betekent het dat de Staat als eigenaar geldt zolang niemand het tegendeel bewijst, en dat wie iets op het strand wil doen bij de Staat en bij het bevoegd gezag moet zijn.

Tot aan de duinvoet

De wet trekt de grens bij de duinvoet: het strand loopt tot daar, en wat achter de duinvoet ligt valt buiten deze bepaling. Dat is een natuurlijke grens die niet altijd scherp op de kaart staat, want duinen verschuiven. Waar de duinvoet precies ligt, kan dus zelf onderwerp van discussie worden. Bij het strand speelt daarnaast dat de grens tussen land en water beweegt; daarvoor gelden de bepalingen over de oeverlijn verderop in deze titel.

Een vermoeden, geen zekerheid

Een vermoeden verdeelt de bewijslast. Wie zich op eigendom van de Staat beroept, hoeft niets te bewijzen. Wie stelt dat een stuk strand van hem is, moet dat aantonen, bijvoorbeeld met oude akten en inschrijvingen in de openbare registers. Dat is geen theoretische mogelijkheid: langs de kust bestaan particuliere eigendommen die uit oude titels voortkomen. Het vermoeden is dus een uitgangspunt en geen eindpunt.

• Strand tot de duinvoet — het bereik van het vermoeden.
• Vermoeden — geldt zolang niemand het tegendeel bewijst.

- Tegenbewijs — een oudere titel of inschrijving kan het vermoeden opzij zetten.

Wat mag er op het strand

Eigendom is maar één laag. Wat op het strand is toegestaan, wordt daarnaast bepaald door publiekrechtelijke regels over waterveiligheid, natuur en ruimtelijke ordening, en door gemeentelijke voorschriften. Een strandpaviljoen heeft dus zowel een privaatrechtelijke basis bij de eigenaar nodig als de vereiste vergunningen. Andersom geeft een vergunning geen recht om de grond te gebruiken als de eigenaar dat niet toestaat.

Een voorbeeld. Een ondernemer wil een seizoenspaviljoen op het strand plaatsen. Hij heeft toestemming nodig van de eigenaar van de grond, en dat zal in de regel de Staat zijn. Meent een aangrenzende landeigenaar dat het strandgedeelte van hém is, dan zal hij dat met stukken moeten onderbouwen; lukt dat, dan verschuift de onderhandeling naar hem. Zolang dat bewijs er niet is, geldt de Staat als eigenaar.

In de praktijk

Onderzoek bij aankoop van kustgrond nauwkeurig waar uw perceel ophoudt en of de duinvoet in de omschrijving een rol speelt. Ga er niet van uit dat langdurig gebruik van een strook strand recht geeft op die strook. En houd er rekening mee dat de grens tussen land en water door aanwas en afslag verschuift, met alle gevolgen voor de omvang van uw perceel.