Boek 5 Artikel 18 (5:18 BW)

Een roerende zaak kan van niemand worden. Dat gebeurt als de eigenaar het bezit prijsgeeft en dat doet met de bedoeling zijn eigendom kwijt te raken. Er zijn dus twee elementen nodig: de feitelijke handeling waarmee hij de zaak loslaat, en de wil om er niets meer mee te maken te hebben. Ontbreekt een van beide, dan blijft hij eigenaar, hoe lang de zaak ook onaangeroerd blijft liggen.

Loslaten én willen loslaten

Iets kwijtraken is geen prijsgeven. Wie zijn horloge verliest, laat het bezit los zonder dat te willen; hij blijft eigenaar en het horloge is een gevonden zaak zodra een ander het opraapt. Is de eigendom wel prijsgegeven, dan is de zaak van niemand meer, zodat een ander haar door inbezitneming kan verkrijgen zoals artikel 5:4 BW mogelijk maakt.

Hoe blijkt de bedoeling

De bedoeling moet uit de omstandigheden blijken, want niemand kan in het hoofd van de eigenaar kijken. Plaats, tijd en manier van achterlaten kunnen daarvoor aanwijzingen geven.

Alleen de eigenaar kan prijsgeven

De wettekst spreekt van de eigenaar die het bezit prijsgeeft. Wie een zaak van een ander onder zich heeft, zoals een huurder, een lener of iemand die haar in bewaring heeft, kan de eigendom van die ander dus niet laten vervallen door de zaak aan de straat te zetten. Hetzelfde geldt voor een dief die zijn buit ergens dumpt: de bestolene raakt zijn eigendom daardoor niet kwijt, en wie de zaak vervolgens meeneemt, neemt een zaak mee die nog steeds van iemand is.

• Weggooien — het bezit opgeven met de bedoeling van de zaak af te zijn.
• Verliezen — het bezit raakt kwijt zonder die bedoeling; de eigendom blijft bestaan.

- Tijdelijk achterlaten — de zaak staat ergens, maar de eigenaar wil haar terug; ook dan blijft de eigendom bestaan.

Alleen roerende zaken

Deze regel geldt niet voor grond en gebouwen. Een onroerende zaak raakt u niet kwijt door haar te verlaten; wie zijn perceel jarenlang niet gebruikt, blijft eigenaar en blijft aansprakelijk voor wat daar gebeurt. Wil hij ervan af, dan is levering bij notariële akte en inschrijving in de openbare registers de weg. Wat er gebeurt met onroerende zaken die geen eigenaar hebben, staat in artikel 5:24 BW.

In de praktijk

Wilt u van iets af, maak dan duidelijk dat u het prijsgeeft. Wilt u iets meenemen, kijk dan of die duidelijkheid er is. En bewaart u iets voor een ander, dan wordt u nooit eigenaar door tijdsverloop alleen: u houdt de zaak dan voor hem en dat is geen bezit.