Artikel 80 ROW 1995: Alle octrooizaken naar Den Haag

Octrooizaken gaan in Nederland in eerste aanleg naar een en dezelfde rechtbank: die in Den Haag. Dit artikel somt op welke vorderingen daaronder vallen, en die opsomming is ruim genoeg om zo goed als elk octrooiconflict te vangen: geldigheid, eigendom, gedwongen licenties, vergoedingen, inbreuk en de bewijsmaatregelen die daarbij horen.

De reden voor die concentratie is praktisch. Octrooizaken vergen technisch inzicht, ervaring met conclusiewoordenlijsten en gevoel voor de verhouding tussen geldigheid en beschermingsomvang. Door alle zaken bij een gespecialiseerde kamer te bundelen krijg je snellere, voorspelbaarder en beter onderbouwde beslissingen dan wanneer elke rechtbank af en toe een octrooizaak zou behandelen.

Het eerste lid: het bestaan van het octrooi

In het eerste lid staan de vorderingen die het recht zelf raken. Het gaat om de vaststelling dat een octrooi geen rechtsgevolg heeft (artikel 10 ROW 1995), om vernietiging wegens een nietigheidsgrond (artikel 75 ROW 1995), om de vaststelling dat het rechtsgevolg is verloren (artikel 77 ROW 1995) en om opeising door degene die stelt dat hij en niet de geregistreerde houder rechthebbende is (artikel 78 ROW 1995). Ook het opeisen van een Europese octrooiaanvraag hoort hier. Daarnaast noemt het lid de vordering tot verlening van een licentie op grond van artikel 58 ROW 1995, eerste lid, en de vaststelling van vergoedingen op grond van de artikelen 58, 59 en 60 ROW 1995.

Het tweede lid: inbreuk en handhaving

Het tweede lid gaat over de handhaving. Daaronder vallen de vorderingen uit de artikelen 70, 71, 72 en 73 ROW 1995, en ook de omgekeerde vordering: iemand die geen octrooihouder is en zekerheid wil dat wat hij doet geen inbreuk oplevert, kan dat in Den Haag laten vaststellen. Tot slot vallen de vorderingen en verzoeken tot bewijsbeslag, inzage en monsterneming eronder die het Wetboek van Burgerlijke Rechtsvordering voor intellectuele eigendom kent, zoals de artikelen 1019b, 1019e en 1019f Rv, mits ze met de handhaving van een octrooi samenhangen.

Twee dingen vallen op in dit lid. Ten eerste is naast de rechtbank ook de voorzieningenrechter uitdrukkelijk genoemd, zodat het kort geding, in octrooizaken vaak het echte strijdtoneel, in dezelfde handen blijft. Ten tweede staat er in Nederland bij: deze wet is een rijkswet, en in de andere landen van het Koninkrijk gelden eigen bevoegde gerechten.

Een voorbeeld

Een start-up ontwikkelt een filterkop voor koffieapparatuur en krijgt een sommatie van een fabrikant met een octrooi op een vergelijkbaar mechanisme. De start-up denkt dat het octrooi nietig is. Zij hoeft niet af te wachten: zij kan in Den Haag zowel vernietiging vorderen als een verklaring dat haar eigen filterkop buiten het octrooi valt. De fabrikant die intussen een kort geding wil starten, komt bij de voorzieningenrechter van diezelfde rechtbank uit. Alles belandt op een bureau.

In de praktijk

• Voor de octrooihouder: combineer je verbodsvordering direct met een verzoek om bewijsbeslag of inzage als je vermoedt dat het bewijs bij de tegenpartij ligt. Dat verzoek hoort thuis bij dezelfde rechtbank.
• Voor de aangesprokene: een nietigheidsvordering is meestal het sterkste verweer. Bedenk wel dat je die zelf moet instellen; het is geen kwestie van alleen maar stellen dat het octrooi zwak is.
• Voor iedereen: houd rekening met de kostenveroordeling die in zaken over intellectuele eigendom geldt op grond van artikel 1019h Rv. Die kan aanzienlijk hoger uitvallen dan het gebruikelijke forfait.

Voor beroepen tegen besluiten van het bureau geldt een eigen regeling in artikel 81 ROW 1995, en geschillen die buiten deze opsomming vallen komen via artikel 83 ROW 1995 bij de gewone rechter terecht. Dat wat hier staat geldt bovendien onverminderd de rechtsmacht van het Eengemaakt Octrooigerecht, zoals artikel 79a ROW 1995 vooropstelt.