Artikel 64 ROW 1995: Het octrooi als verhandelbaar vermogensrecht

Een octrooi is niet alleen een verbodsrecht tegen anderen, het is ook een vermogensbestanddeel dat je kunt verkopen, inbrengen of nalaten. Dit artikel maakt uitdrukkelijk dat zowel het verleende octrooi als de aanspraak op octrooi vatbaar is voor overdracht en voor andere vormen van overgang, en dat dit ook voor een aandeel daarin kan.

Daarmee opent de wet de deur naar de hele economie rondom octrooien: verkoop van portefeuilles, inbreng in een joint venture, zekerheidstelling bij financiering, verdeling bij een fusie of splitsing. Zonder deze bepaling zou een octrooi een persoonlijk recht zijn dat aan zijn eerste houder vastzit, en zou het als investering veel minder waard zijn.

Overdracht en andere overgang

Overdracht is de bewuste rechtshandeling waarmee de ene partij het recht aan de andere geeft. Andere overgang omvat de gevallen waarin het recht van eigenaar wisselt zonder zo'n handeling: erfopvolging, fusie, splitsing, verdeling van een gemeenschap. Beide vormen zijn toegestaan.

Het gaat niet alleen om het volle recht. Ook een aandeel kan worden overgedragen, waardoor er meerdere rechthebbenden naast elkaar komen te staan. Hoe zij zich dan tot elkaar verhouden, staat in artikel 66 ROW 1995.

Ook de aanspraak op octrooi

Bijzonder is dat ook de aanspraak op octrooi verhandelbaar is: het recht om octrooi te verkrijgen, dus de positie vóórdat het octrooi is verleend. Voor start-ups is dat van groot belang. Een investeerder of overnemende partij wil doorgaans niet wachten tot de verlening rond is, en hoeft dat dus ook niet.

Inschrijving in het octrooiregister

De overdracht of overgang kan door het bureau in het octrooiregister worden ingeschreven, tegen een bij of krachtens algemene maatregel van rijksbestuur vastgesteld bedrag. Het artikel zegt kan, niet moet: de inschrijving is geen geldigheidsvereiste voor de overdracht tussen partijen. Maar wie haar achterwege laat, loopt tegen artikel 65 ROW 1995 aan: pas na inschrijving werkt de overdracht tegenover derden. Het register vertelt anderen wie zij als houder mogen beschouwen, en dat is precies waar het bij transacties om draait.

In de praktijk

• Voor de koper: controleer de registerketen. Als de verkoper zelf niet als houder is ingeschreven, koop je van iemand die op papier niets heeft; herstel dat vóór levering.
• Voor de verkoper: maak expliciet of je ook lopende aanvragen en afsplitsingen meelevert. De aanspraak op octrooi is een apart overdraagbaar goed en wordt bij haastige contracten vaak vergeten.
• Voor mede-eigenaren: spreek af of een aandeel vrij mag worden overgedragen. De wet staat het toe, dus wie dat niet wil, moet het contractueel regelen.

Twee ontwerpers richten samen een onderneming op en dragen hun lopende octrooiaanvragen daaraan over. Een jaar later stapt een van hen uit en verkoopt zijn aandeel in de vennootschap. Omdat de aanvragen destijds netjes zijn overgedragen en ingeschreven op naam van de onderneming, blijft de portefeuille intact en hoeft er geen discussie te worden gevoerd over wie waarop aanspraak heeft.

Voor de vorm van de levering en de werking tegenover derden geldt artikel 65 ROW 1995. Wil je het octrooi als zekerheid gebruiken in plaats van het te verkopen, dan is artikel 67 ROW 1995 over pandrecht de aangewezen route.