Artikel 67 ROW 1995: Pandrecht op een octrooi

Een octrooi kan dienen als onderpand voor een lening. Dit artikel regelt hoe je zo'n pandrecht vestigt: bij akte, met inschrijving in het octrooiregister als voorwaarde voor werking tegenover derden. Daarnaast staan er regels over de woonplaatskeuze van de pandhouder, over bedingen rond licenties en over het doorhalen van het pandrecht.

Voor kennisintensieve ondernemingen is dit belangrijk. Wie weinig machines en gebouwen heeft maar wel een sterke octrooiportefeuille, kan die portefeuille inzetten om financiering te krijgen. De financier wil dan zekerheid dat zijn positie kenbaar is en niet door een latere transactie kan worden ingehaald; het register levert die kenbaarheid.

Vestiging en inschrijving

Het pandrecht wordt gevestigd bij een akte. Tegenover derden werkt het pas nadat het bureau die akte in het octrooiregister heeft ingeschreven. Voor de pandhouder is die inschrijving dus geen administratieve nasleep maar het moment waarop zijn zekerheid werkelijk iets waard wordt. Nadere regels over de aanvraag tot inschrijving worden bij of krachtens algemene maatregel van rijksbestuur gesteld.

Woonplaatskeuze in Den Haag

De pandhouder moet in een ondertekende verklaring die hij ter inschrijving instuurt woonplaats kiezen in Den Haag. Doet hij dat niet, dan geldt het bureau als gekozen woonplaats. Zo'n gekozen woonplaats is het adres waarop stukken rechtsgeldig kunnen worden betekend. Voor een buitenlandse financier is dit praktisch: er is altijd een adres in Nederland waarop hij bereikbaar is.

Bedingen over licenties

In de pandakte kunnen bedingen staan over licenties die na de inschrijving worden verleend, bijvoorbeeld dat de octrooihouder daarvoor toestemming nodig heeft of dat de vergoedingen aan de pandhouder toekomen. Zulke bedingen werken ook tegenover derden vanaf het moment dat zij in het octrooiregister zijn aangetekend.

Voor licenties die op het moment van inschrijving al waren verleend, ligt het anders. Bedingen over de vergoedingen daaruit gelden pas tegenover de licentiehouder nadat die bij deurwaardersexploot is aangezegd. De bestaande licentienemer moet dus actief worden geïnformeerd voordat hij aan de pandhouder hoeft te betalen.

Einde van het pandrecht

Houdt het pandrecht op te bestaan of wordt het krachteloos, dan schrijft het bureau de akten waaruit dat blijkt in het register in. Zo raakt de portefeuille weer schoon. Dat is niet vrijblijvend: een blijvend zichtbaar pandrecht op een afgeloste lening maakt het octrooi lastig verkoopbaar.

In de praktijk

• Voor de financier: schrijf onmiddellijk in en controleer of er al licenties op het octrooi rusten. Wil je de licentie-inkomsten aan je zekerheid koppelen, dan is de aanzegging bij bestaande licenties een aparte, noodzakelijke stap.
• Voor de octrooihouder: houd rekening met de jaartaksen. Een verpand octrooi dat vervalt wegens niet betalen, laat de financier met lege handen achter en levert vrijwel zeker een tekortkoming onder de financieringsafspraken op.
• Voor de licentienemer: controleer het register vóór het sluiten van een licentie. Een ingeschreven pandrecht kan invloed hebben op aan wie je moet betalen.

Een producent van sensoren verpandt zijn octrooiportefeuille aan een investeerder. Twee bestaande licentienemers betalen jaarlijkse vergoedingen. De investeerder laat het pandrecht inschrijven en de bedingen aantekenen, maar vergeet de bestaande licentienemers aan te zeggen. Zij blijven bevrijdend aan de octrooihouder betalen, terwijl de investeerder had gerekend op die inkomstenstroom.