Artikel 51a ROW 1995: Eenheidswerking en het nationale spoor

Een Europees octrooi kan na de verlening eenheidswerking krijgen: het gaat dan als één ondeelbaar recht gelden in de deelnemende lidstaten, in plaats van als een bundel nationale octrooien. Dit artikel regelt wat dat betekent voor het spoor dat deze rijkswet biedt en voor het Caribische deel van het Koninkrijk.

De kern is dat er geen twee stapels bescherming voor dezelfde uitvinding naast elkaar mogen liggen. Zodra de eenheidswerking in het daarvoor bestemde register is opgenomen, wordt het octrooi geacht van de aanvang af niet de nationale rechten van de octrooihouder te hebben gehad. Het unitaire stelsel neemt het over; het nationale spoor wordt met terugwerkende kracht leeggemaakt.

Waarom die terugwerkende kracht logisch is

De registratie van eenheidswerking gebeurt na de verlening, terwijl de nationale werking op grond van artikel 49 ROW 1995 al vanaf de publicatie van de verlening bestaat. Zou de wet die tussenperiode laten staan, dan zou er een korte fase van dubbele bescherming zijn met twee bevoegde rechters en twee sets regels. Door het nationale effect volledig weg te denken, is er over de hele looptijd maar één regime en één handhavingsroute.

Het Caribische deel van het Koninkrijk

De unitaire verordeningen zijn geschreven voor deelnemende lidstaten van de Europese Unie. Curaçao, Sint Maarten en de eilanden Bonaire, Sint Eustatius en Saba vallen daar niet onder. Het tweede lid verklaart die verordeningen daarom van overeenkomstige toepassing en geeft twee leesregels. De eerste geldt overal: waar over deelnemende lidstaten wordt gesproken, moet men die gebiedsdelen lezen. De tweede is beperkt tot één bepaling, artikel 6 van verordening 1257/2012; alleen daar wordt bij het woord Unie ook aan die gebiedsdelen gedacht. Zo strekt de eenheidswerking zich uit tot het hele Koninkrijk in plaats van tot alleen het Europese deel.

Wat er in het register komt

Het bureau tekent de registratie van eenheidswerking en de gevolgen daarvan voor het Europees octrooi onverwijld aan in het octrooiregister. Wie het register raadpleegt, ziet dus niet alleen dat er een octrooi is, maar ook dat het nationale spoor is vervallen en dat de houder zijn recht langs de unitaire weg uitoefent. Dat is belangrijke informatie voor wie een licentie wil nemen of een procedure overweegt.

In de praktijk

Een ontwerpbureau met een Europees octrooi op een klemsysteem kiest voor eenheidswerking. Een concurrent die daarna in Nederland een vergelijkbaar systeem verkoopt en zich wil verweren, moet zich realiseren dat hij niet met een gewoon nationaal octrooi van doen heeft: de omvang, de nietigheidsaanval en de bevoegde instantie worden bepaald door het unitaire stelsel, niet door de nationale bepalingen die anders zouden gelden.

• Voor de houder: de keuze voor eenheidswerking is geen administratieve formaliteit maar een strategische. U wint dekking in één klap, maar u verliest ook de mogelijkheid om per land te schikken, af te stand doen of te verdedigen.
• Voor de houder: wordt uw verzoek om eenheidswerking geweigerd, dan valt u niet vanzelf terug op het nationale spoor. Artikel 52a ROW 1995 bevat daarvoor een herstelregeling met korte termijnen.
• Voor de aangesproken partij: controleer altijd eerst in het octrooiregister welk regime van toepassing is voordat u een verweer of een tegenaanval opbouwt.