Een Europees octrooi wordt centraal verleend door het Europees Octrooibureau, maar het gaat daarna in elk aangewezen land een eigen leven leiden. Dit artikel regelt wat zo'n octrooi hier waard is: vanaf de publicatie van de vermelding dat het is verleend, heeft het dezelfde rechtsgevolgen als een octrooi dat het bureau zelf op grond van artikel 36 ROW 1995 heeft verleend.
De gedachte erachter is dat er één verleningsprocedure bestaat, maar geen apart rechtsregime daarna. Wie een Europees octrooi houdt, hoeft niet in een tweede wetboek te zoeken welke handelingen hij kan verbieden, hoe hij een licentie vestigt of hoe hij een inbreukzaak begint. De nationale regels gelden onverkort, met de uitzonderingen die dit hoofdstuk zelf maakt; de vertaalplicht van artikel 52 ROW 1995 is daarvan de belangrijkste.
Het moment waarop de bescherming aanslaat
Het scharniermoment is de publicatie van de vermelding van de verlening. Niet de interne beslissing om te verlenen en niet de brief die de aanvrager ontvangt, maar die publicatie. Vanaf dat moment kan de houder optreden tegen namaak, kan hij zijn octrooi overdragen of verpanden, en kan een derde het aanvallen. Artikel 51 ROW 1995 verplicht het bureau die publicatie meteen in het octrooiregister aan te tekenen, zodat de datum ook nationaal zichtbaar is.
Twintig jaar, gerekend vanaf de indiening
De looptijd is twintig jaar vanaf de indieningsdatum van de Europese aanvrage, niet vanaf de verlening. Omdat een Europese verleningsprocedure vaak jaren duurt, is de periode waarin de houder daadwerkelijk kan handhaven korter dan twintig jaar. Bij een afgesplitste aanvrage, of bij een aanvrage die na een geschil over de aanspraak door een ander wordt voortgezet, telt de oorspronkelijke indieningsdatum door: er ontstaat geen nieuwe startdatum en dus ook geen extra beschermingsjaren.
Twintig jaar is een maximum, geen garantie. Het octrooi kan eerder eindigen doordat de jaarlijkse taks niet wordt betaald, of doordat de rechter het vernietigt. Ook een herroeping of beperking door het Europees Octrooibureau kan de bescherming met terugwerkende kracht wegnemen; hoe dat uitpakt, staat in artikel 50 ROW 1995.
Waarvoor die indieningsdatum verder meetelt
Het derde lid wijst een paar bepalingen aan die op de dag van indiening steunen, namelijk de artikelen 55, 57 en 77 ROW 1995, en bepaalt dat daarvoor de Europese indieningsdatum geldt. Zonder die regel zou onduidelijk zijn welke datum bepalend is: die van de Europese aanvrage of het moment waarop het octrooi hier effect kreeg. De wetgever kiest voor de eerste, zodat een Europees en een nationaal octrooi op dezelfde meetlat liggen.
In de praktijk
Een machinebouwer krijgt in maart een Europees octrooi op een aandrijfmechanisme. Een concurrent zet in april een vrijwel identieke module op de Nederlandse markt. De machinebouwer kan optreden zodra de vermelding van de verlening is gepubliceerd, maar zijn positie staat of valt met de vertaling die artikel 52 ROW 1995 eist: laat hij die termijn lopen, dan wordt het octrooi geacht hier nooit te hebben gewerkt en staat hij met lege handen.
- Voor de houder: zet de indieningsdatum en niet de verleningsdatum in uw agenda als startpunt van de twintig jaar en van de taksenkalender.
- Voor de aangesproken partij: controleer of de looptijd al is verstreken en of het octrooi hier aan alle formaliteiten voldoet; een octrooi dat elders nog leeft, hoeft in het Koninkrijk geen effect te hebben.
- Voor beide: reken de resterende looptijd door voordat u onderhandelt over een licentie of een schikking. Een octrooi met nog twee jaar te gaan is een heel ander onderhandelingsobject dan een octrooi met twaalf.
