Artikel 23m ROW 1995: Schorsing en waarneming bij octrooigemachtigden

Dit artikel regelt twee situaties waarin een octrooigemachtigde tijdelijk of definitief uit beeld raakt. In het eerste geval verliest hij van rechtswege zijn bevoegdheden omdat zijn financiële positie is aangetast; in het tweede geval wordt er iemand aangewezen die de lopende belangen waarneemt zodat de dossiers van zijn opdrachtgevers niet stil komen te liggen.

De reden ligt in de aard van het octrooiwerk. Octrooidossiers hangen van termijnen aan elkaar: indieningsdata, antwoordtermijnen, betalingen van jaarlijkse taksen. Een dossier dat een paar maanden onbeheerd blijft, kan onherstelbaar verloren gaan. Daarom voorziet de wet in een vangnet dat niet afhankelijk is van de vraag of de opdrachtgever zelf op tijd doorheeft dat er iets mis is.

Schorsing van rechtswege

Wordt een gemachtigde failliet verklaard, komt hij in de schuldsaneringsregeling voor natuurlijke personen of wordt hij onder curatele gesteld, dan is hij geschorst zolang die toestand duurt. Van rechtswege betekent dat er geen besluit aan te pas komt: de schorsing treedt in doordat de situatie zich voordoet. Er is dus geen ruimte voor een afweging of het in dit geval wel nodig is.

Wat de schorsing raakt

De schorsing treft twee dingen tegelijk. Ten eerste het recht om als gemachtigde voor het bureau op te treden en om bij de behandeling van geschillen ter zitting het woord te voeren: de kern van het beroep. Ten tweede het lidmaatschap van de Orde, waarmee ook de daaraan verbonden rechten, zoals meestemmen in de algemene vergadering, tijdelijk wegvallen. Eindigt het faillissement, de schuldsanering of de curatele, dan eindigt ook de schorsing. Zij hoeft die periode overigens niet per se vol te maken: de curator kan de raad van toezicht verzoeken de schorsing op te heffen, zoals artikel 23y ROW 1995, vierde lid, mogelijk maakt.

Waarneming bij uitval of overlijden

Kan een gemachtigde de aan hem toevertrouwde belangen niet meer behartigen, of is hij overleden, dan wijst de voorzitter van de raad van toezicht een andere octrooigemachtigde aan. Dat gebeurt alleen als er niet al op een andere manier in vervanging is voorzien; op een kantoor met meerdere gemachtigden is dat vaak wel het geval. De aangewezen waarnemer neemt de maatregelen die onder de omstandigheden geboden zijn, en blijft aan zolang de voorzitter dat nodig vindt. Zijn opdracht is dus beperkt en tijdelijk: schade voorkomen, niet de praktijk overnemen.

In de praktijk

Denk aan een uitvinder die via een eenmanspraktijk een octrooiaanvraag laat lopen, en die maandenlang niets meer hoort. Blijkt de gemachtigde ernstig ziek te zijn geworden, dan is het zaak snel bij de raad van toezicht aan de bel te trekken; een waarnemer kan dan bijvoorbeeld een aanstaande termijn veiligstellen. Wachten tot de situatie zich vanzelf oplost, is hier de duurste optie.

Voor gemachtigden zelf is de les dat de eigen praktijk hierop moet zijn ingericht. Een actuele termijnadministratie, een collega die desnoods kan inspringen en heldere afspraken met opdrachtgevers maken het verschil tussen een waarneembare praktijk en een dossierberg waar niemand nog wijs uit wordt.