Artikel 111 ROW 1995: Gefaseerde inwerkingtreding van de octrooiwet

Een wet die is aangenomen en bekendgemaakt, geldt nog niet automatisch. Er moet een moment worden aangewezen waarop zij gaat werken. Dit artikel legt dat moment niet zelf vast, maar laat het bepalen bij koninklijk besluit, en staat uitdrukkelijk toe dat verschillende artikelen op verschillende momenten in werking treden.

Die flexibiliteit is geen slordigheid maar een bewuste keuze. Een octrooistelsel bestaat niet alleen uit regels: er moeten registers worden ingericht, procedures worden omgebouwd, formulieren worden aangepast en mensen worden opgeleid. Door onderdelen gefaseerd in te voeren, kan de wetgever de organisatie laten meegroeien met het recht in plaats van alles op één dag te laten omslaan.

Waarom niet alles tegelijk

Sommige onderdelen van deze wet konden meteen aan, andere niet. Denk aan bepalingen die samenhangen met internationale afspraken die op een eigen moment gaan gelden, of aan onderdelen die pas kunnen werken als een uitvoeringsbesluit klaar is. Door de datum per onderdeel te kunnen kiezen, voorkomt de wetgever dat een deel van de wet dode letter blijft omdat de uitvoering nog niet gereed is.

De keerzijde is dat je bij historisch onderzoek nooit kunt volstaan met de vraag wanneer de wet in werking is getreden. De juiste vraag is: wanneer trad dit artikel in werking, en gold het al op de datum die in mijn dossier centraal staat?

Wat een koninklijk besluit hier doet

Het besluit voegt geen inhoud toe. Het zet alleen de klok gelijk: het wijst aan welke artikelen vanaf welke dag werken. Zolang zo'n besluit voor een bepaald onderdeel niet is genomen, heeft dat onderdeel geen werking, hoe duidelijk de tekst ook is. Andersom kan een onderdeel dat al in werking is getreden meteen worden toegepast, ook als de rest van de wet nog wacht.

Een voorbeeld

Een adviseur beoordeelt een geschil over een aanvrage die is ingediend rond het moment waarop deze wet werd ingevoerd. Hij wil weten of een bepaalde procedureregel toen al gold. Het volstaat niet om vast te stellen dat de wet in dat jaar is ingevoerd: hij moet nagaan of juist dat artikel toen al in werking was gesteld. Bleek dat pas later te zijn gebeurd, dan gold voor die aanvrage nog het oude regime en heeft de tegenpartij zich op de verkeerde bepaling beroepen.

In de praktijk

• Werk je met oude dossiers? Zoek per relevant artikel de datum van inwerkingtreding op en zet die naast de sleuteldata van je zaak.
• Let op latere wijzigingen. Ook toegevoegde of gewijzigde artikelen hebben een eigen invoeringsmoment; het jaartal in de naam van de wet zegt daar niets over.
• Verwar inwerkingtreding niet met overgangsrecht. Wanneer een regel gaat werken is iets anders dan de vraag op welke oude gevallen hij van toepassing is. Voor dat tweede staan aparte bepalingen in dit hoofdstuk, zoals artikel 108 ROW 1995 en artikel 109 ROW 1995.

Voor de dagelijkse octrooipraktijk is dit artikel inmiddels vooral van historisch belang. Bij geschillen over rechten die rond de invoering zijn ontstaan, is het nog steeds het eerste dat je moet nakijken.