Artikel 23t ROW 1995: Getuigen en deskundigen in de tuchtprocedure

Dit artikel geeft de raad van toezicht de bevoegdheid om getuigen en deskundigen te horen en regelt hoe hij dat kan afdwingen. Wie bij aangetekende brief wordt opgeroepen, is verplicht te komen; blijft iemand weg, dan kan uiteindelijk het openbaar ministerie eraan te pas komen.

Een tuchtcollege dat alleen mag afgaan op wat partijen zelf aanleveren, staat snel met lege handen. Bij verwijten over wat er tijdens een bespreking is gezegd of over de kwaliteit van technisch werk is de verklaring van een derde vaak het enige bewijs. Daarom zijn hier bevoegdheden gegeven die dicht bij die van de strafrechter liggen.

Oproepen, dagvaarden en medebrenging

De gewone route is een oproeping bij aangetekende brief. Verschijnt de getuige of deskundige niet, dan laat de officier van justitie hem op verzoek van de raad dagvaarden. Blijft hij ook dan weg, dan volgt een tweede dagvaarding, desgevraagd met bevel tot medebrenging. Dat is een oplopende reeks drukmiddelen die in de praktijk zelden helemaal hoeft te worden doorlopen: de enkele mogelijkheid werkt meestal al.

Onder ede en met spreekplicht

De voorzitter kan een getuige onder ede horen. Wie onder ede verklaart, loopt bij een leugen aan tegen het strafrecht, en dat verhoogt de betrouwbaarheid van de verklaring. De getuige is bovendien verplicht antwoord te geven op de gestelde vragen; de deskundige moet zijn taak onpartijdig en naar beste weten verrichten.

Op die antwoordplicht bestaan uitzonderingen, want de wet verklaart de strafvorderlijke bepalingen over het verschoningsrecht van toepassing. Kort gezegd hoeven bepaalde naaste familieleden niet te verklaren, hoeven mensen met een geheimhoudingsplicht uit hoofde van hun ambt of beroep niets te zeggen over wat hun in die hoedanigheid is toevertrouwd, en hoeft niemand een antwoord te geven waarmee hij zichzelf of een naaste aan strafvervolging zou blootstellen. Vooral de beroepsmatige geheimhouding is in dit vakgebied allesbehalve theoretisch: er wordt voortdurend gewerkt met vertrouwelijke technische informatie.

Kosten van getuigen en deskundigen

Getuigen en deskundigen krijgen op verzoek een schadeloosstelling, op vertoon van hun oproeping of dagvaarding, volgens het tarief dat voor burgerlijke zaken geldt. Iemand die op verzoek van het college een dag vrij moet nemen, hoeft dat dus niet uit eigen zak te betalen.

Een octrooigemachtigde wordt verweten dat hij een cliënt niet heeft gewaarschuwd dat een openbaarmaking op een vakbeurs de nieuwheid van diens uitvinding zou aantasten. Nieuwheid betekent dat de uitvinding voor de indiening niet al openbaar bekend was. De cliënt en de gemachtigde spreken elkaar tegen. De raad hoort de accountmanager die bij het gesprek zat en laat een ervaren vakgenoot als deskundige toelichten wat een zorgvuldige gemachtigde in zo'n situatie doet.

In de praktijk

• Noem je getuigen vroeg en leg uit waarover zij kunnen verklaren; een verzoek zonder onderbouwing wordt makkelijk gepasseerd.
• Ben je zelf opgeroepen, ga dan: wegblijven leidt niet tot afstel maar tot een dagvaarding.
• Denk vooraf na over geheimhouding. Wie een geheimhoudingsplicht heeft, moet die op de zitting aan de orde stellen en niet achteraf.

Deze bewijsbevoegdheden horen bij de procesregels van artikel 23s ROW 1995 en gelden op dezelfde manier in beroep bij het hof volgens artikel 23w ROW 1995 en bij een verzoek om herziening volgens artikel 23x ROW 1995.