Artikel 110 ROW 1995: Nadere regels bij rijksbesluit

Een wet kan niet alles zelf regelen. Formulieren, termijnbeheer, de inrichting van procedures en allerlei praktische details veranderen sneller dan een wet kan worden aangepast. Dit artikel geeft de mogelijkheid om onderwerpen die in deze wet zijn geregeld, verder uit te werken in een algemene maatregel van rijksbestuur, mits dat nodig is voor een goede uitvoering.

Zo'n maatregel is geen wet in formele zin. Hij wordt vastgesteld door de regering van het Koninkrijk en is een rijksbesluit, omdat deze wet niet alleen voor het Europese deel van Nederland geldt maar ook voor andere landen van het Koninkrijk. Voor gewone wetten heet het equivalent een algemene maatregel van bestuur.

Hoe delegatie werkt

Met dit artikel draagt de wetgever een deel van de regelgeving over aan de regering. De wet bevat de hoofdregels; de uitwerking vindt plaats in een besluit dat via een vaste procedure tot stand komt, waarbij onder meer de Raad van State om advies wordt gevraagd, en dat officieel wordt bekendgemaakt. Daarmee kan een praktisch voorschrift worden aangepast zonder dat daarvoor een wetswijziging nodig is.

De regering is niet verplicht van de bevoegdheid gebruik te maken: de tekst zegt dat de nadere regeling bij algemene maatregel van rijksbestuur kan geschieden. Of en wanneer dat gebeurt, hangt af van wat de uitvoering van de wet op een bepaald moment vraagt.

De voorwaarden in de tekst

De tekst stelt twee voorwaarden. Het moet gaan om onderwerpen die in deze rijkswet zijn geregeld, en de nadere regeling moet nodig zijn in het belang van een goede uitvoering van de wet. Een onderwerp waarover de wet zwijgt, valt niet onder deze grondslag.

Loopt een besluit toch buiten die grenzen, dan kan een rechter de betrokken bepaling in een concreet geval buiten toepassing laten. Gedelegeerde regelgeving blijft zo toetsbaar aan de wet waarop zij steunt.

Wat dit voor jou betekent

De regels voor een octrooiaanvraag staan niet alleen in de wet. Naast de wettekst bestaat er lagere regelgeving met praktische voorschriften, zoals het Uitvoeringsbesluit Rijksoctrooiwet 1995. Die voorschriften zijn algemeen verbindend, zolang zij binnen de grenzen van de wettelijke grondslag blijven.

Een voorbeeld

Een start-up in medische techniek bereidt haar eerste aanvrage voor. In de wet leest de oprichter welke onderdelen een aanvrage moet bevatten, maar niet in welke vorm hij stukken moet indienen of hoe hij een betaling moet aanduiden. Die praktische voorschriften staan in de lagere regelgeving. Houdt hij zich daar niet aan, dan kan zijn stuk als onvolledig worden aangemerkt, ook al voldeed hij aan alles wat in de wet zelf staat.

In de praktijk

• Actuele uitvoeringsregels. Omdat een besluit eenvoudiger te wijzigen is dan een wet, kan de geldende versie van de uitvoeringsregels afwijken van een eerder geraadpleegde versie.
• Oude dossiers. Bij een geschil over een gemiste formaliteit gaat het in beginsel om de eisen die golden op het moment dat de handeling moest worden verricht.
• De grondslag van een voorschrift. Het uitvoeringsbesluit vermeldt in de aanhef op welke wettelijke bepalingen het steunt. Dat is van belang wanneer de vraag rijst of een voorschrift binnen de grenzen van de wet blijft.