Artikel 77 ROW 1995: Nederlands octrooi naast een Europees octrooi

Het komt voor dat voor dezelfde uitvinding op dezelfde dag zowel een nationale als een Europese aanvrage is ingediend, en dat beide tot een octrooi leiden. Dit artikel voorkomt dat dezelfde uitvinding in Nederland dan langs twee wegen tegelijk beschermd blijft: voor zover het nationale octrooi dezelfde uitvinding beschermt, verliest het zijn rechtsgevolgen zodra het Europese octrooi definitief is geworden.

Het octrooi verdwijnt daarmee niet uit de wereld en wordt ook niet vernietigd. Het houdt alleen op de werking te hebben die de wet aan een octrooi verbindt: het verbodsrecht en de aanspraak op een redelijke vergoeding over de periode voor de verlening.

Wanneer het verlies intreedt

• Geen oppositie. Op de dag waarop de oppositietermijn tegen het Europese octrooi is verstreken zonder dat oppositie is ingesteld.
• Oppositie doorstaan. Op de dag waarop de oppositieprocedure is geëindigd terwijl het Europese octrooi in stand is gebleven.
• Latere nationale verlening. Op de dag waarop het nationale octrooi is verleend, als die dag later valt dan de hiervoor genoemde dagen.

De wet wacht dus tot vaststaat dat het Europese octrooi er ligt en blijft liggen. Zolang de oppositie loopt, is nog niet zeker of er iets overblijft, en tot dat moment behoudt het nationale octrooi zijn werking. Sneuvelt het Europese octrooi in de oppositie, dan treedt het verlies niet in.

Onomkeerbaar

Gaat het Europese octrooi later alsnog teniet, bijvoorbeeld doordat het wordt vernietigd of doordat de instandhoudingskosten niet worden betaald, dan herleeft het nationale octrooi niet; het tweede lid zegt dat uitdrukkelijk. Dat is streng, maar het voorkomt onzekerheid: derden moeten kunnen vertrouwen op wat het register hun laat zien. Het verlies treedt alleen in voor zover het nationale octrooi dezelfde uitvinding beschermt. Beschermt het daarnaast iets extra's, bijvoorbeeld een variant die in de Europese conclusies niet voorkomt, dan blijft dat deel gewoon werken. Vergelijken doe je op het niveau van de conclusies, niet op dat van de titel of de beschrijving.

Vaststellen en vastleggen

Iedereen kan een vordering instellen om te laten vaststellen dat het verlies van rechtsgevolg is ingetreden; dat is niet voorbehouden aan wie door de octrooihouder is aangesproken. Verder is een aantal regels uit artikel 75 ROW 1995 van overeenkomstige toepassing: de dagvaarding moet in het octrooiregister worden ingeschreven, de onherroepelijke einduitspraak wordt op verzoek aangetekend, en te goeder trouw verkregen licenties worden beschermd.

Een voorbeeld. Een ontwerper van laadstations vraagt op dezelfde dag een Nederlands en een Europees octrooi aan op een koppeling. Het nationale octrooi wordt snel verleend, het Europese pas jaren later. Zodra de oppositietermijn zonder oppositie is verstreken, kan hij zich in Nederland alleen nog op het Europese octrooi beroepen voor dat deel van de uitvinding. Blijft hij intussen de nationale versie inroepen tegen een concurrent, dan kan die concurrent het verlies van rechtsgevolg laten vaststellen.

In de praktijk

Voor de houder: houd bij welke conclusies van je nationale en je Europese octrooi elkaar overlappen en zet in je handhavingsdossier het juiste recht bovenaan. Verwar je beide, dan verlies je tijd en geloofwaardigheid.

Voor licentienemers en kopers: controleer of het nationale octrooi waarvoor je betaalt niet allang zijn werking heeft verloren doordat er een Europees octrooi voor dezelfde uitvinding naast staat. Een licentie op een octrooi zonder rechtsgevolg levert je niets op.

Voor de aangesprokene: onderzoek altijd of er naast het ingeroepen nationale octrooi een Europese variant bestaat. Dat kan een verweer opleveren dat de zaak in één klap beëindigt.