Artikel 66 ROW 1995: Een octrooi met meerdere eigenaren

Een octrooi kan aan meerdere personen samen toekomen, bijvoorbeeld doordat zij samen hebben uitgevonden of doordat een aandeel is overgedragen. Dit artikel bepaalt wat er dan geldt: in de eerste plaats hun onderlinge afspraak, en bij gebreke daarvan een wettelijke basisregeling.

Die basisregeling is een compromis. Ieder mag de uitvinding zelf gebruiken zonder eerst toestemming te vragen, want anders zou een enkele dwarsligger het octrooi waardeloos maken. Maar niemand mag in zijn eentje derden binnenlaten, want een licentie raakt de anderen rechtstreeks in hun marktpositie.

De afspraak gaat voor

Wat mede-rechthebbenden onderling regelen, is leidend. Zij kunnen afspreken dat één van hen het octrooi beheert, dat licentie-inkomsten volgens een bepaalde sleutel worden verdeeld, dat aandelen niet zonder aanbieding aan de ander mogen worden verkocht, of dat een van hen exclusief in een bepaald marktsegment mag opereren. De wettelijke regeling geldt pas als zo'n afspraak ontbreekt of het punt niet dekt.

Zelf gebruiken en zelf handhaven

Zonder afspraak mag iedere rechthebbende de handelingen verrichten die volgens artikel 53 ROW 1995 aan de octrooihouder zijn voorbehouden: de uitvinding vervaardigen, gebruiken, in het verkeer brengen. Hij hoeft daarvoor de anderen niet te vragen en hoeft de opbrengst op grond van dit artikel ook niet met hen te delen.

Daarnaast mag iedere rechthebbende zelfstandig optreden tegen inbreuk, ook tegen de indirecte inbreuk uit artikel 54 ROW 1995, en wel met de handhavingsmiddelen van de artikelen 70 tot en met 73 ROW 1995. Eén mede-eigenaar kan dus een procedure beginnen zonder de andere mee te trekken; dat is praktisch als de belangen uiteenlopen of als de ander niet wil investeren in een geschil.

Licenties alleen samen

Een licentie of toestemming kan alleen met gemeen goedvinden worden verleend, dus met instemming van alle rechthebbenden. Wie zonder die instemming een licentie verstrekt, verleent iets wat hij niet kon verlenen. De licentienemer die daarop vertrouwt, kan alsnog worden aangesproken door de andere rechthebbenden.

Samen betalen voor de instandhouding

Voor de jaartaks van artikel 61 ROW 1995 zijn de rechthebbenden hoofdelijk verbonden. Dat betekent dat ieder van hen voor het volle bedrag kan worden aangesproken. Betaalt de een, dan kan hij het aandeel van de ander onderling terugvorderen, maar tegenover het bureau helpt het niet om te wijzen op een medehouder die zijn deel niet voldoet.

In de praktijk

• Leg de verhouding vast voordat er geld mee te verdienen valt. Regel in elk geval licentiebeleid, kostenverdeling, handhaving en wat er gebeurt als één partij uitstapt.
• Voor de licentienemer: controleer in het register of er meerdere houders zijn en vraag om instemming van allemaal. Eén handtekening is dan niet genoeg.
• Voor de handhavende mede-eigenaar: bedenk dat een schikking die neerkomt op een licentie, feitelijk toestemming aan de inbreukmaker is. Daarvoor heb je de anderen wel nodig.

Twee ingenieurs houden samen een octrooi op een koelmodule zonder iets af te spreken. De een gaat zelf produceren, wat mag. Hij wil daarnaast een fabrikant in het buitenland laten produceren onder licentie, maar de ander weigert. Die licentie kan er niet komen. Wel kan de eerste ingenieur op eigen houtje procederen tegen een derde die de module nabouwt.