Artikel 23i ROW 1995: Goedkeuring van de regels door de minister

De regels die de Orde van octrooigemachtigden zelf vaststelt, gelden niet meteen. Ze moeten eerst naar de minister worden gestuurd, die ze kan goedkeuren of tegenhouden, en ze moeten daarna worden gepubliceerd voordat ze in werking treden. Dit artikel regelt die keten en legt aan het slot vast dat leden zich aan de goedgekeurde regels moeten houden.

Dat is de tegenhanger van de bevoegdheid uit artikel 23h ROW 1995. Wie zelf bindende regels mag maken voor een hele beroepsgroep, oefent openbaar gezag uit; daar hoort externe controle bij.

Onverwijld indienen

Zodra het huishoudelijk reglement, de gedragsregels of een verordening zijn vastgesteld, moeten zij zonder uitstel ter goedkeuring worden gezonden. Dat geldt ook voor iedere wijziging, hoe klein ook. Een aanpassing van bijvoorbeeld het contributiebedrag doorloopt dus dezelfde route als een geheel nieuwe verordening.

Waarop de minister toetst

De toets is beperkt en negatief geformuleerd: goedkeuring kan worden onthouden als de regels bepalingen bevatten die in strijd zijn met het recht of met het algemeen belang. Dat is geen doelmatigheidstoets. De minister gaat niet op de stoel van de beroepsgroep zitten om te bepalen wat een verstandige regel is; hij grijpt in wanneer een regel juridisch niet door de beugel kan, bijvoorbeeld omdat zij buiten de onderwerpen valt die de wet toestaat, of wanneer zij het bredere belang schaadt, bijvoorbeeld door mededinging onnodig te beperken.

Publicatie en inwerkingtreding

Na goedkeuring worden de stukken geplaatst in het blad dat in artikel 20 ROW 1995 wordt genoemd. Vanaf de dagtekening van dat blad loopt de klok: de regels treden in werking op de eerste dag van de tweede maand daarna, tenzij zij zelf een eerdere datum aanwijzen. Er zit dus standaard een periode tussen bekendmaking en gelding, zodat gemachtigden hun praktijk kunnen aanpassen. Een regel mag zichzelf wel eerder laten ingaan, maar niet later.

Wat dit voor de gemachtigde betekent

Het vierde lid maakt naleving tot een wettelijke plicht: reglement, gedragsregels en verordeningen moeten worden nagekomen, en de contributie moet binnen de gestelde termijn worden betaald. Daarmee is achterstallige contributie niet slechts een civiele schuld aan de Orde, maar ook een schending van een verplichting die in de wet is verankerd en die langs tuchtrechtelijke weg kan worden aangepakt.

In de praktijk

Stel dat de algemene vergadering in het voorjaar een aangescherpte regel over bijscholing aanneemt en een gemachtigde daar meteen aan begint te twijfelen. Zolang de goedkeuring en de publicatie niet rond zijn, kan hem geen verwijt worden gemaakt dat hij de nieuwe norm nog niet volgt. Wordt hem later toch iets verweten, dan is de eerste vraag altijd: welke versie van de regels gold op het moment van het gedrag?

Praktisch advies: houd de publicaties in het blad bij en noteer de ingangsdatum van elke wijziging in het eigen kwaliteitshandboek. Voor een opdrachtgever die een klacht overweegt, geldt hetzelfde spiegelbeeldig: toets het gedrag aan de regels zoals die destijds golden, niet aan de tekst zoals die er vandaag staat.