Artikel 5 ROW 1995: Openbaarmaking die je nieuwheid niet schaadt

Niet elke openbaarmaking van een uitvinding staat in de weg aan de nieuwheid die artikel 4 ROW 1995 eist. Blijft de openbaarmaking binnen zes maanden voor de indiening en is zij direct of indirect het gevolg van kennelijk misbruik tegenover de aanvrager, of van het tonen van de uitvinding op een officieel erkende tentoonstelling, dan wordt zij voor die toets buiten beschouwing gelaten.

Buiten deze twee gevallen geldt de hoofdregel: alles wat vóór de indiening openbaar is gemaakt, ook door de aanvrager zelf, behoort tot de stand van de techniek. Een algemene respijttermijn voor eigen publicaties kent de wet niet. Wie zich op een van de uitzonderingen beroept, moet de feiten daarvan aantonen.

Kennelijk misbruik

De eerste uitzondering ziet op een openbaarmaking die het directe of indirecte gevolg is van kennelijk misbruik tegenover de aanvrager of zijn rechtsvoorganger. Het gaat om een openbaarmaking die tegen de wil van de rechthebbende en zonder recht plaatsvindt, bijvoorbeeld wanneer iemand zich de uitvinding wederrechtelijk heeft verschaft en haar vervolgens publiceert. Het woord 'kennelijk' geeft aan dat het misbruik duidelijk moet zijn. De rechtsvoorganger wordt genoemd omdat de aanspraak op het octrooi inmiddels kan zijn overgedragen; ook dan werkt de bescherming door.

De termijn van zes maanden

De wettekst eist dat de openbaarmaking 'niet eerder is geschied dan zes maanden voor de dag van indiening van de octrooiaanvrage'. Die termijn geldt voor beide uitzonderingen: zowel bij misbruik als bij een erkende tentoonstelling moet de openbaarmaking binnen die periode vallen om buiten beschouwing te kunnen blijven.

De erkende tentoonstelling

De tweede uitzondering geldt als de aanvrager of zijn rechtsvoorganger de uitvinding heeft getoond op een van overheidswege gehouden of erkende tentoonstelling in de zin van het Verdrag inzake Internationale Tentoonstellingen van 1928. Dat is een beperkte groep evenementen; een gewone vakbeurs of een branchesalon valt er niet onder. De aanvrager moet bovendien twee dingen doen: bij de indiening verklaren dat de uitvinding daar inderdaad is getoond, en binnen de voorgeschreven termijn een bewijsstuk overleggen volgens de regels die bij algemene maatregel van rijksbestuur zijn gesteld. Gebeurt dat niet, dan is aan de voorwaarde niet voldaan en telt de vertoning wel mee.

Wie een tentoonstelling erkent

Het tweede lid verdeelt de bevoegdheid binnen het Koninkrijk. Voor tentoonstellingen in Nederland doet de minister de erkenning, voor tentoonstellingen in Curaçao en Sint Maarten de regering van het betrokken land. Het derde lid regelt het overgangsrecht: erkenningen die vóór de staatkundige herziening van de Nederlandse Antillen waren verleend, blijven gelden. Dat lid is vooral van belang voor oude dossiers.

Een voorbeeld

Bij een inbraak in de werkplaats van een uitvinder wordt een laptop gestolen met de ontwerpen van een nieuw type waterpomp. Enkele weken later verschijnen de ontwerpen op een openbaar internetforum. De uitvinder doet aangifte en dient binnen twee maanden na de publicatie zijn aanvrage in, met een beroep op het misbruik. Die publicatie blijft dan buiten beschouwing bij de beoordeling van de nieuwheid.

In de praktijk

• Ga uit van de hoofdregel. Artikel 4 ROW 1995 laat alles meetellen wat vóór de indiening openbaar is; dit artikel kent alleen de twee genoemde uitzonderingen.
• Leg vast wie toegang had. Afspraken en registraties over wie de uitvinding mocht inzien, helpen om later aan te tonen dat een openbaarmaking zonder recht plaatsvond.
• Documenteer de datum van de openbaarmaking. Screenshots met datum, mails en verzendbewijzen bepalen of je binnen de zes maanden zit.
• Controleer de status van een expositie. Ga vóór deelname na of het evenement werkelijk erkend is in de zin van het verdrag.