Artikel 158c WVW 1994: Aankoop onder een verhulde identiteit

Wie zich als toezichthouder bekendmaakt, krijgt niet altijd te zien wat een gewone klant krijgt. Daarom mogen de aangewezen markttoezichthouders producten verwerven zonder hun identiteit en hoedanigheid volledig of juist op te geven. Het gaat om voertuigen, systemen, onderdelen, technische eenheden, uitrustingsstukken, beschermingsvoorzieningen en banden. Doel is te controleren of die producten de kenmerken hebben die zij horen te hebben en of de bijbehorende documenten kloppen.

Waarom deze bevoegdheid bestaat

Bij producten die online of via tussenhandel worden verkocht, zegt de aanbieding weinig. Pas als het product in huis is, kan worden onderzocht of het overeenkomt met de goedgekeurde uitvoering, of de markering klopt en of de meegeleverde papieren echt zijn. Een aankoop onder eigen naam zou een verkoper de gelegenheid geven een ander exemplaar te leveren. De bevoegdheid is daarom beperkt tot wat noodzakelijk is voor de taak; zij mag niet worden gebruikt om iemand tot iets te bewegen wat hij anders niet zou doen.

De legitimatieplicht wijkt

Normaal moet een toezichthouder zich desgevraagd legitimeren. Voor deze specifieke handeling geldt die plicht niet, want anders zou de bevoegdheid zinloos zijn. Dat is een uitzondering met een smalle reikwijdte: zij ziet op het verkrijgen van het product en de daarmee samenhangende handelingen, niet op het overige optreden van de toezichthouder.

Het verslag achteraf

Tegenover die verhulling staat een verplichte verantwoording. Wie van de bevoegdheid gebruikmaakt, maakt daarvan een schriftelijk verslag op. Daarin komt te staan:

• Wie optrad. Naam of nummer en hoedanigheid van de betrokken toezichthouder.
• Waarom het nodig was. De motivering van de noodzaak en de voorschriften waarop wordt toegezien.
• Waar het product vandaan komt. Het adres of het elektronische adres en, als dat bekend is, wie de marktdeelnemer is.
• Wat er is gezegd. De onjuiste of onvolledige gegevens die zijn verstrekt om het product te krijgen.
• Hoe en wanneer. De wijze waarop en de periode waarin is gehandeld, en wat het onderzoek van het product heeft opgeleverd.

Een voorbeeld. Een webshop biedt remonderdelen aan met een goedkeuringsmarkering. De toezichthouder bestelt een set op een neutraal adres, laat die onderzoeken en stelt vast dat de markering niet bij het geleverde product hoort. Het verslag legt vast hoe de set is verkregen en wat het onderzoek uitwees; dat verslag vormt de basis voor het vervolg, bijvoorbeeld een maatregel tegen de aanbieder.

In de praktijk

Voor handelaren betekent dit dat een gewone bestelling een controle kan zijn. Wie producten verkoopt die onder de goedkeurings- en toelatingsregels vallen, moet er dus van uitgaan dat elk geleverd exemplaar aan de eisen moet voldoen, niet alleen het exemplaar dat aan een aangekondigde controle wordt getoond.