- Onverminderd de artikelen 132, tweede lid, en 134, vierde lid, wordt een rijbewijs overeenkomstig bij algemene maatregel van bestuur vastgestelde regels voor een of meer categorieën van motorrijtuigen of voor een deel van de geldigheidsduur ongeldig verklaard indien: a. het rijbewijs is afgegeven op grond van door de houder verschafte onjuiste gegevens en het niet zou zijn afgegeven indien de onjuistheid van die gegevens ten tijde van de aanvraag bekend zou zijn geweest; b. na afgifte van het rijbewijs blijkt dat het kennelijk abusievelijk aan de houder is afgegeven; c. de houder een schriftelijke verklaring overlegt, waarin hij afstand doet van de bevoegdheid tot het besturen van een of meer categorieën van motorrijtuigen waarvoor het rijbewijs is afgegeven; d. de houder blijkens een op diens verzoek uitgevoerd onderzoek niet langer beschikt over de lichamelijke of geestelijke geschiktheid die is vereist voor het besturen van motorrijtuigen van de categorie of categorieën waarop het onderzoek betrekking heeft, voor die categorie of categorieën en, indien bij dat onderzoek blijkt dat hij tevens niet beschikt over de lichamelijke of geestelijke geschiktheid die is vereist voor het besturen van motorrijtuigen van een andere categorie of andere categorieën dan waarop het onderzoek betrekking heeft, tevens voor die andere categorie of categorieën; e. het als gevonden voorwerp is ontvangen en teruggave aan de houder niet mogelijk is gebleken, mits de houder nog geen aanvraag voor een vervangend rijbewijs heeft ingediend.
- De ongeldigverklaring geschiedt: a. in de in het eerste lid, onderdelen a en b, bedoelde gevallen door de Dienst Wegverkeer, indien de ongeldigverklaring betrekking heeft op een door deze dienst of een door Onze Minister afgegeven rijbewijs; b. in de in het eerste lid, onderdelen d en e, bedoelde gevallen door de Dienst Wegverkeer, indien de ongeldigverklaring betrekking heeft op een rijbewijs, afgegeven door het daartoe bevoegde gezag in een andere lidstaat van de Europese Unie of in een andere staat die partij is bij de Overeenkomst betreffende de Europese Economische Ruimte of Zwitserland, waarvan de houder in Nederland woonachtig is; c. in de in het eerste lid, onderdelen a en b, bedoelde gevallen door degene die is belast met de afgifte van rijbewijzen, indien de ongeldigverklaring betrekking heeft op een rijbewijs dat niet is afgegeven door de Dienst Wegverkeer of door Onze Minister, dan wel door het daartoe bevoegde gezag in een andere lidstaat van de Europese Unie of in een andere staat die partij is bij de Overeenkomst betreffende de Europese Economische Ruimte of Zwitserland; d. in het in het eerste lid, onderdeel c, bedoelde geval I. indien de verklaring wordt overgelegd door een houder die zich ingevolge het in artikel 131, eerste lid, onderdeel b, bedoelde besluit dient te onderwerpen aan een onderzoek naar zijn rijvaardigheid of geschiktheid, door het CBR; II. buiten de gevallen waarin de verklaring wordt overgelegd door een houder die zich ingevolge het in artikel 131, eerste lid, onderdeel b, bedoelde besluit dient te onderwerpen aan een onderzoek naar zijn rijvaardigheid of geschiktheid, door degene die is belast met de afgifte van rijbewijzen, indien de ongeldigverklaring betrekking heeft op een rijbewijs dat niet is afgegeven door de Dienst Wegverkeer of door Onze Minister dan wel door de Dienst Wegverkeer, indien de ongeldigverklaring betrekking heeft op een door deze dienst of een door Onze Minister afgegeven rijbewijs; e. in de in het eerste lid, onderdeel d, bedoelde gevallen door het CBR; f. in het in het eerste lid, onderdeel e, bedoelde geval door degene die is belast met de afgifte van rijbewijzen, indien de ongeldigverklaring betrekking heeft op een rijbewijs dat niet is afgegeven door het daartoe bevoegde gezag in een andere lidstaat van de Europese Unie of in een andere staat die partij is bij de Overeenkomst betreffende de Europese Economische Ruimte of Zwitserland; g. in afwijking van onderdeel c vindt ongeldigverklaring plaats door de Dienst Wegverkeer, indien deze dienst beschikt over gegevens uit het buitenland waaruit blijkt dat betrokkene tevens houder is van een rijbewijs afgegeven door het daartoe bevoegde gezag in een andere lidstaat van de Europese Unie of in een andere staat die partij is bij de Overeenkomst betreffende de Europese Economische Ruimte of Zwitserland.
- De ongeldigverklaring is van kracht met ingang van de zevende dag na die waarop het besluit tot ongeldigverklaring aan de houder van het rijbewijs is bekend gemaakt.
- De houder van het ongeldig verklaarde rijbewijs dient dat rijbewijs zodra de ongeldigverklaring van kracht is geworden, in te leveren bij degene die het ongeldig heeft verklaard.
- Bij ministeriële regeling kunnen nadere regels worden vastgesteld omtrent de wijze waarop de inlevering van ongeldig verklaarde rijbewijzen dient plaats te vinden.
- Indien het rijbewijs dat voor ongeldigverklaring op grond van het eerste lid, onderdeel c, in aanmerking komt, zijn geldigheid heeft verloren door het verstrijken van de geldigheidsduur, plaatst degene die ingevolge het tweede lid is belast met de ongeldigverklaring: a. in het in het tweede lid, onderdeel d, aanhef en onder I, bedoelde geval een aantekening in het rijbewijzenregister waaruit blijkt dat de houder bij de aanvraag van een nieuw rijbewijs op de bij algemene maatregel van bestuur vastgestelde wijze dient aan te tonen dat hij, al naar gelang de aard van het onderzoek waarop het in artikel 131, eerste lid, onderdeel b, bedoelde besluit betrekking heeft, beschikt over de rijvaardigheid, de lichamelijke en geestelijke geschiktheid dan wel de rijvaardigheid en de lichamelijke en geestelijke geschiktheid die is vereist voor het besturen van motorrijtuigen van de categorie of categorieën waarop de door de houder overgelegde verklaring betrekking heeft; b. in het in het tweede lid, onderdeel d, aanhef en onder II, bedoelde geval een aantekening in het rijbewijzenregister waaruit blijkt dat de houder bij de aanvraag van een nieuw rijbewijs op de bij algemene maatregel van bestuur vastgestelde wijze dient aan te tonen dat hij beschikt over de rijvaardigheid en de lichamelijke en geestelijke geschiktheid die is vereist voor het besturen van motorrijtuigen van de categorie of categorieën waarop de door de houder overgelegde verklaring betrekking heeft.
- Indien het rijbewijs dat voor ongeldigverklaring op grond van het eerste lid, onderdeel d, in aanmerking komt, zijn geldigheid heeft verloren door het verstrijken van de geldigheidsduur, plaatst degene die ingevolge het tweede lid is belast met de ongeldigverklaring, een aantekening in het rijbewijzenregister waaruit blijkt dat de houder bij de aanvraag van een nieuw rijbewijs op de bij algemene maatregel van bestuur vastgestelde wijze dient aan te tonen dat hij beschikt over de lichamelijke en geestelijke geschiktheid die is vereist voor het besturen van motorrijtuigen van de categorie of categorieën waarop het onderzoek betrekking heeft.
- Indien bij het op grond van het eerste lid, onderdeel d, uitgevoerde onderzoek is gebleken dat de resterende geldigheidsduur van het rijbewijs korter is dan de termijn waarvoor de houder blijkens het onderzoek naar verwachting geschikt zal zijn voor het besturen van motorrijtuigen, plaatst het CBR een aantekening in het rijbewijzenregister waaruit blijkt dat de houder bij de aanvraag van een nieuw rijbewijs op de bij algemene maatregel van bestuur vastgestelde wijze dient aan te tonen dat hij beschikt over de lichamelijke en geestelijke geschiktheid die is vereist voor het besturen van motorrijtuigen van de categorie of categorieën waarop het onderzoek betrekking heeft.
- Voor de toepassing van het eerste lid, aanhef en onderdelen c, d en e, het derde tot en met het achtste lid wordt onder rijbewijs mede verstaan een rijbewijs, afgegeven door het daartoe bevoegde gezag in een andere lidstaat van de Europese Unie of in een andere staat die partij is bij de Overeenkomst betreffende de Europese Economische Ruimte of Zwitserland, waarvan de houder in Nederland woonachtig is.
←
Terug 123b · Ongeldigheid van het rijbewijs bij recidive
Verder 124a · Ongeldigverklaring van een getuigschrift van vakbekwaamheid
→
Artikel 124 WVW 1994: Ongeldigverklaring van het rijbewijs
Ongeldigverklaring van het rijbewijs
Wettekst
Toelichting
Naast het verlies van geldigheid van rechtswege kent de wet de ongeldigverklaring: een besluit waarmee een rijbewijs zijn kracht verliest voor een of meer categorieën of voor een deel van de geldigheidsduur. Dit artikel noemt de gronden, wijst aan welke instantie het besluit neemt, bepaalt wanneer het van kracht wordt en verplicht de houder het document in te leveren.
De gronden
- Onjuiste gegevens — het rijbewijs is verstrekt op grond van door de houder verschafte onjuiste gegevens en zou anders niet zijn afgegeven.
- Kennelijke vergissing — na afgifte blijkt dat het document per abuis aan de houder is verstrekt.
- Afstand door de houder — de houder verklaart schriftelijk dat hij afstand doet van de bevoegdheid voor een of meer categorieën.
- Geen geschiktheid meer — uit een op zijn verzoek uitgevoerd onderzoek blijkt dat de houder de vereiste lichamelijke of geestelijke geschiktheid mist; blijkt daarbij dat dit ook voor andere categorieën geldt, dan strekt de ongeldigverklaring zich daartoe uit.
- Gevonden voorwerp — het rijbewijs is als gevonden voorwerp ontvangen en kan niet aan de houder worden teruggegeven, mits er nog geen vervangend rijbewijs is aangevraagd.
Wie het besluit neemt
Welke instantie beslist, hangt af van de grond en van wie het rijbewijs heeft afgegeven. Bij onjuiste gegevens en kennelijke vergissingen ligt dat bij de Dienst Wegverkeer of bij degene die met de afgifte is belast, afhankelijk van de herkomst van het document; beschikt de Dienst Wegverkeer over buitenlandse gegevens waaruit blijkt dat iemand ook elders houder is, dan beslist zij. Gaat het om de geschiktheid, dan is het CBR aan zet, en ook bij afstand door iemand die zich op grond van een besluit als bedoeld in artikel 131 WVW 1994 aan een onderzoek moet onderwerpen.
Ingang en inlevering
De ongeldigverklaring wordt van kracht op de zevende dag na de dag waarop het besluit aan de houder bekend is gemaakt. Die week geeft hem de tijd zijn zaken te regelen; tot dat moment mag hij nog rijden. Zodra de ongeldigverklaring van kracht is, moet hij het rijbewijs inleveren bij degene die het ongeldig heeft verklaard. Bij ministeriële regeling kan worden geregeld hoe dat inleveren verloopt.
Als het rijbewijs al verlopen was
Voor het geval het document intussen door tijdsverloop is verlopen, voorziet de wet in aantekeningen in het rijbewijzenregister. Daaruit blijkt dat de houder bij een volgende aanvraag eerst moet aantonen dat hij rijvaardig en geschikt is, afhankelijk van de grond en het onderzoek. Dezelfde route geldt wanneer uit het onderzoek blijkt dat iemand naar verwachting langer geschikt is dan de resterende geldigheidsduur. Ook rijbewijzen uit andere lidstaten van houders die hier wonen, vallen onder een deel van deze regeling.
In de praktijk
Krijgt u een besluit tot ongeldigverklaring, kijk dan meteen naar de datum van bekendmaking: vanaf de zevende dag daarna bent u niet meer bevoegd. Lever het document in bij de instantie die het besluit nam en bewaar het bewijs daarvan. Overweegt u afstand te doen van een categorie die u toch niet gebruikt, bedenk dan dat u die bevoegdheid alleen terugkrijgt via een nieuwe aanvraag met de bijbehorende eisen.
Redactionele toelichting .
Geen juridisch advies.
Relevante jurisprudentie
Deze uitspraken bepalen hoe dit artikel wordt toegepast.
-
Wanneer is een rijbewijs verloren geraakt?
Een vervangend rijbewijs mag pas worden afgegeven nadat het oude rijbewijs is ingeleverd, tenzij dat niet kan omdat het verloren is geraakt of teniet is gegaan. De Afdeling oordeelt dat van verloren raken geen sprake is wanneer de houder weet dat buitenlandse autoriteiten zijn rijbewijs hebben ingenomen en het zich dus bij hen bevindt; dat zij het later hebben teruggestuurd dan zij hadden kunnen doen, maakt dat niet anders. Wie bij de aanvraag toch vermissing opgeeft, verschaft onjuiste gegevens, zodat de burgemeester het vervangende rijbewijs ongeldig moest verklaren. De Afdeling bevestigt de uitspraak van de rechtbank.
-
Moeten de onjuiste gegevens opzettelijk zijn verstrekt?
Uit de tekst van de bepaling volgt niet dat een rijbewijs alleen ongeldig kan worden verklaard wanneer de houder de onjuiste gegevens opzettelijk heeft verstrekt, aldus de Afdeling. Zij overweegt verder dat de bestuursrechtelijke procedure over de ongeldigverklaring losstaat van een strafzaak over dezelfde gegevens: dat betrokkene niet strafrechtelijk is veroordeeld, is niet bepalend voor de vraag of de wettelijke situatie zich voordoet. Omdat de wet de gronden voor afgifte van een nieuw rijbewijs uitputtend opsomt en bij juiste gegevens geen rijbewijs zou zijn afgegeven, was de burgemeester gehouden het ongeldig te verklaren. Het hoger beroep is ongegrond.
-
Wie verklaart een abusievelijk afgegeven rijbewijs ongeldig?
Heeft de burgemeester per abuis een rijbewijs met een te lange geldigheidsduur afgegeven, dan is het volgens de Afdeling aan hem om dat rijbewijs ongeldig te verklaren voor het deel van de geldigheidsduur waarvoor het abusievelijk is afgegeven. Het CBR is daartoe in die situatie niet bevoegd. Een brief van het CBR waarin alleen wordt meegedeeld dat het rijbewijs ongeldig is, strekt daar ook niet toe: die is louter informatief en niet op rechtsgevolg gericht, en of de mededeling inhoudelijk juist is doet voor het besluitkarakter niet ter zake. Het bezwaar is terecht niet-ontvankelijk verklaard en de uitspraak van de rechtbank is bevestigd met verbetering van de gronden.
-
Rijbewijs zonder rechtmatig verblijf: abusievelijk afgegeven?
Een rijbewijs dat in strijd met de verblijfseis van de wet aan een vreemdeling is afgegeven, is niet op goede gronden verstrekt en mocht daarom als abusievelijk afgegeven ongeldig worden verklaard. De Afdeling acht die ongeldigverklaring een passend middel om het doel van de verblijfseis te bereiken en ziet geen verboden onderscheid. Dat betrokkene jaren een rijbewijs heeft gehad en dat hem meermalen een rijbewijs is afgegeven, wekt geen vertrouwen dat het niet ongeldig zou worden verklaard; de bepaling biedt geen ruimte om met bijzondere omstandigheden rekening te houden. Het hoger beroep is ongegrond.
-
Mag het CBR ook andere rijbewijscategorieen beoordelen?
Wie op eigen verzoek een onderzoek naar zijn lichamelijke of geestelijke geschiktheid laat uitvoeren voor een bepaalde rijbewijscategorie, kan daarvan ook voor andere categorieen de gevolgen ondervinden. De wet staat het CBR volgens de Afdeling toe de geschiktheid te beoordelen voor zowel de categorie waarop het onderzoek betrekking had als de andere categorieen. Dat betrokkene naar eigen zeggen alleen een onderzoek voor de zwaardere categorie had aangevraagd, maakt dat niet anders. Het hoger beroep is ongegrond.
Uitspraken via rechtspraak.nl. De samenvattingen zijn van de redactie.